Бұзушылықтарды жою туралы хабарламаны заңсыз деп тану және күшін жою туралы
Әкімшілік рәсімдердің міндеттері мыналар болып табылады: жеке және заңды тұлғалардың жария құқықтарын, бостандықтары мен мүдделерін толық іске асыру; жария-құқықтық қатынастарда жеке және қоғамдық мүдделердің теңгеріміне қол жеткізу; тұлғалардың басқарушылық шешімдер қабылдауға қатысуы арқылы мемлекеттік басқарудың тиімділігі мен ашықтығын қамтамасыз ету; мемлекеттік басқаруды цифрлық трансформациялау; жария-құқықтық салада заңдылықты нығайту, бірыңғай әкімшілік практиканы қалыптастыру.
Сонымен қатар, іс жүзінде әкімшілік рәсім әрдайым қағидаттарға негізделе бермейді, бұл бұзушылықтың сипаты мен елеулілігіне қарай әкімшілік актілерді, әкімшілік әрекеттерді (әрекетсіздікті) заңсыз деп тануға әкеп соғады.
Павлодар облысының МӘСМА-ның 2023 жылғы 25 қаңтардағы шешімімен ШҚ басшысының «Павлодар облысы бойынша МКД» РММ-не қатысты бұзушылықтарды жою туралы хабарламаны заңсыз деп тану және оның күшін жою туралы талап қоюы қанағаттандырылды.
Іс материалдарынан белгілі болғандай, ШҚ 2022 жылғы 17 мамырдағы шарт негізінде Германиядан ауыл шаруашылығы техникасын — Stara Imperador 4000 өздігінен жүретін бүріккішті сатып алған.
№55204/240522/000499 тауарларға арналған декларацияға сәйкес, техника СЭҚ ТН 8424499900 коды бойынша әкелінген және талап қоюшы 14 277 024 теңге мөлшеріндегі ҚҚС-ты есепке жатқызу әдісімен төлеген.
2022 жылғы 25 қарашада жауапкер ШҚ мекенжайына 2019 жылғы 1 қаңтардан бастап 2022 жылғы 30 қыркүйекке дейінгі кезең үшін №4501FC000001 бұзушылықтарды жою туралы хабарлама шығарған.
Бірінші сатыдағы сот талап қоюшының талаптарын қанағаттандыра отырып, ҚҚС пен өсімпұлды төлеу міндетін жүктеу арқылы анықталған мән-жайлар ШҚ жағдайын нашарлататыны туралы қорытындыға келген, ал заңның кері күші болмайды. Техниканы әкелу және декларациялау кезінде қолданыста болған заңнамада ҚҚС-ты есепке жатқызу әдісімен төлеу көзделген. Техника Қазақстан аумағында өндірілмейтіндіктен, басқа елден сатып алынған, ал сотқа бұған қарама-қайшы дәлелдемелер ұсынылмаған.
Павлодар облысының ӘІСК-нің 2023 жылғы 16 мамырдағы қаулысымен МӘСМА шешімінің күші жойылып, іс бойынша талап қоюды қанағаттандырудан бас тарту туралы жаңа шешім шығарылған.
Бірінші сатыдағы соттың шешімінің күшін жойып, талап қоюды қанағаттандырудан бас тарта отырып, апелляциялық сатыдағы сот сот қолданыстағы заңнаманы, атап айтқанда, ҚР ҰЭМ-нің №74 бұйрығын дұрыс түсіндірмеген деген қорытындыға келген. Аталған бұйрық 2022 жылғы 1 сәуірден бастап туындаған құқықтық қатынастарға қолданылады. Талап қоюшы сатып алған ауыл шаруашылығы техникасына 2022 жылғы 1 сәуірден бастап есепке жатқызу әдісі қолданылмайды. Тауардың Қазақстанда жоқ екендігі туралы сот қорытындылары қате деп танылған, өйткені №74 бұйрыққа сәйкес, өзге де құрылғылар: ауыл шаруашылығына немесе бағбаншылыққа арналған, СЭҚ ТН 8424499900 коды бар тауар алып тастау тізбесіне енгізілген, демек, Қазақстан Республикасының аумағында ұқсас тауар өндірісі бар. Өсімпұл есептеу жөніндегі әрекеттердің мөлшерлес еместігі және заңсыздығы туралы сот қорытындылары да құқыққа қайшы деп танылған.
ҚР Жоғарғы Сотының ӘІСК-нің 2024 жылғы 4 наурыздағы қаулысымен апелляциялық сатының қаулысы күшін жойып, бірінші сатыдағы соттың шешімі күшінде қалдырылған. Бұл жауапкердің әкімшілік актіні рәсімдік сипаттағы өрескел бұзушылықпен қабылдауына байланысты болған, сонымен бірге бірінші сатыдағы сот шешімінің уәждеу бөлігінен ҚҚС-ты есепке жатқызу әдісімен төлеуге қатысты қорытындылар алып тасталған.
Апелляциялық сатыдағы соттың қорытындылары істің нақты мән-жайларына және салық заңнамасының нормаларына қайшы келеді. Алқа әкімшілік актіге осындай құжаттарға қол қою құқығы жоқ тұлғаның қол қойғанын анықтады.
Алқа қаралып отырған жағдайда, ӘРПК-нің 79-бабында әкімшілік актілерге қойылатын талаптарға сәйкес келетін, тиісті түрде қол қойылған хабарламаның іс жүзінде жоқ екенін анықтады, өйткені ӘРПК-нің 80-бабы бірінші бөлігінің 5) тармақшасын бұза отырып, хабарламада лауазымды адамның қолы болмаған.
Апелляциялық сатыдағы сот істі қарау кезінде талап қоюшының осы негіздер бірінші сатыдағы сотта зерттеу нысанасы болмағаны туралы уәжін негізсіз ескерусіз қалдырған, ал алқа апелляциялық қараудың шектерімен шектелген.
Жоғарыда баяндалған мән-жайлар аясында кассациялық алқа жауапкердің әкімшілік рәсімді өрескел бұзғаны туралы негізде талап қоюды қанағаттандыру жөніндегі бірінші сатыдағы соттың қорытындысымен келісті (№6001-23-00-6ап/2298).
Нормативтік база
- 1995 жылғы 30 тамыздағы Қазақстан Республикасының Конституциясы;
- Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексі (бұдан әрі — ӘРПК);
- Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасындағы кедендік реттеу туралы» кодексі (бұдан әрі — ҚР КК);
- Қазақстан Республикасының 2017 жылғы 13 желтоқсандағы №115-VI Заңымен ратификацияланған Еуразиялық экономикалық одақтың Кеден кодексі (бұдан әрі — ЕАЭО КК);
- Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының 2019 жылғы 29 қарашадағы №7 «Соттардың кеден заңнамасын қолдануының кейбір мәселелері туралы» нормативтік қаулысы;
- Қазақстан Республикасының «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексі (Салық кодексі);
- Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік кодексі (бұдан әрі — КК);
- Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексі (бұдан әрі — ӘҚБтК);
- Қазақстан Республикасының Азаматтық процестік кодексі (бұдан әрі — АПК);
- 2014 жылғы 29 мамырдағы Еуразиялық экономикалық одақ туралы шарт (бұдан әрі — ЕАЭО туралы шарт);
- ЕАЭО құқығын құрайтын актілер (бұдан әрі — кедендік реттеу саласындағы халықаралық шарттар мен актілер);
- Еуразиялық экономикалық комиссия Алқасының 2018 жылғы 27 наурыздағы №42 «Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағына әкелінетін тауарлардың кедендік құнын кедендік бақылауды жүргізу ерекшеліктері туралы» шешімі.
Пайдаланылған қысқартулар
ӘІСК ЖС — Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының әкімшілік істер жөніндегі сот алқасы;
ӘІСК — облыстық және оларға теңестірілген соттардың әкімшілік істер жөніндегі сот алқалары;
МӘСМА — ел өңірлерінің мамандандырылған ауданаралық әкімшілік соттары;
ММ — мемлекеттік мекеме;
РММ — республикалық мемлекеттік мекеме;
МКК — Мемлекеттік кірістер комитеті;
МКД — Мемлекеттік кірістер департаменті;
МКБ — Мемлекеттік кірістер басқармасы;
ЖШС — жауапкершілігі шектеулі серіктестік;
ЖК — жеке кәсіпкер.
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Конституция Заң Кодекс Норматив Жарлық Бұйрық Шешім Қаулы Адвокат Алматы Заңгер орғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы Декларация Жарлық Бұйрық Қаулы Шешім Баяндама Қорытынды Өтініш Конвенция Келісімшарт Меморандум Әдістеме Нормалар Нота Ережелер Бағдарлама Жарғы Мақала Түсініктеме Қарар Регламент Хаттама Жоба Жолдау
