Заңсыз деп тану және хабарламаның күшін жою туралы
№6001-23-00-6ап/261 27.07.2023 ж.
Талапкер: "G"ЖШС
Жауапкер: "Мемлекеттік кірістер департаменті"РММ
Даудың мәні: 2022 жылғы 18 қаңтардағы №4 хабарламаны заңсыз деп тану және күшін жою туралы.
Жауапкерлердің кассациялық шағымдары бойынша қайта қарау.
ФАБУЛА: жауапкер талапкерге қатысты 2017 жылғы 1 қаңтардан бастап 2020 жылғы 30 маусымға дейінгі уақыт кезеңі үшін кешенді салықтық тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша: 2022 жылғы 18 қаңтардағы №4 құжаттық салықтық тексеру актісі шығарылды және хабарлама қойылды.
Талап қою жауапкердің талапкердің "P" ЖШС және "К"ЖШС контрагенттерімен өзара есеп айырысу бойынша шегерімдерді негізсіз азайтуына негізделген.
Сот актілері:
1-ші инстанция: сот удовлетвор қанағаттандырылды.
2022 жылғы 18 қаңтардағы №4 хабарлама қабылданған сәттен бастап: 115,4 млн.теңге сомасында КТС және ол бойынша 135,7 млн. теңге мөлшерінде өсімпұл сомасын қосымша есептеу; ҚҚС – 142,1 млн. теңге және өсімпұл сомасы – 20,7 млн. теңге бөлігінде заңсыз деп танылды және жойылды.
Апелляция: сот шешімі өзгертілді. 2019 жылғы 2 және 3 тоқсан кезеңдері үшін "G" ЖШС-нің "P" ЖШС-мен өзара есеп айырысу Департаментінің қосымша есептеу бөлігінде талап қоюды қанағаттандыру және хабарламаның күшін жою бөлігінде талап қоюды қанағаттандырудан бас тарту туралы жаңа шешімнің көрсетілген бөлігінде қабылдана отырып, тиісті есептелген өсімпұл сомасы жойылды.
Қалған бөлігінде сот шешімі өзгеріссіз қалды. Кассация: сот шешімі мен апелляциялық қаулы өзгертілді. Сот актілері 2019-2020 жылдар кезеңдері үшін "G" ЖШС-нің өзара есеп айырысу департаментінің "К" ЖШС-мен тиісті есептелген өсімпұл сомасымен қосымша есептеу бөлігінде заңсыз деп тану және хабарламаның күшін жою туралы талапты қанағаттандыру бөлігінде жойылды.
Аталған бөлімде талапты қанағаттандырудан бас тарту туралы жаңа шешім шығарылды. Апелляция сотының қаулысы 2019 жылғы 2 және 3 тоқсан кезеңдерінде өсімпұлдың тиісті есептелген сомасымен "G" ЖШС-нің "P" ЖШС-мен өзара есеп айырысуы бойынша епартаментті қосымша есептеу бөлігінде заңсыз деп тану және хабарламаның күшін жою туралы талапты қанағаттандырудан бас тарту бөлігінде жойылды.
Аталған бөлімде бірінші сатыдағы соттың шешімін күшінде қалдыру туралы жаңа шешім шығарылды.
Қорытындылар: "G" ЖШС-нің "К"ЖШС-мен өзара есеп айырысу департаментімен қосымша есептеу бөлігінде. Соттар жауапкердің талапкердің "К" ЖШС-мен өзара есеп айырысу бөлігіндегі әрекеттерін заңсыз деп таныды. Алдыңғы сатыдағы соттардың бұл тұжырымдары жауапкердің "К" ЖШС мен оның контрагенттерінің сенімсіздігі туралы негіздемелерінің расталмауына, сондай-ақ мәміленің жарамсыздығы туралы сот шешімінің болмауына байланысты.
Алматы қаласы СМЭС-тің 2023 жылғы 22 ақпандағы шешімімен "G" ЖШС мен "К" ЖШС арасында жасалған мәміле жарамсыз деп танылғаны анықталды. Атап айтқанда, 2019 жылғы 23 қазандағы 1,6 млрд.теңге айналым сомасына шарт, ҚҚС – 176,0 млн. теңге.
Салық кодексінің 264-бабының 5) тармақшасында заңды күшіне енген сот шешімі негізінде жарамсыз деп танылған мәміле бойынша шығыстар шегеруге жатпайтыны көзделген. Көрсетілген жағдайларда сот алқасы сотталушының мәмілелердің күмәнділігі туралы тұжырымдары сотта мәмілені жарамсыз деп тану туралы талап бойынша азаматтық істі қарау барысында расталды деп санайды.
АІЖК-нің 76-бабының екінші бөлігінде бұрын қаралған азаматтық іс бойынша заңды күшіне енген сот шешімімен немесе қаулысымен белгіленген мән-жайлар сот үшін міндетті болып айқындалды.
Мұндай мән-жайлар сол адамдар қатысатын басқа да азаматтық істерді қарау кезінде қайтадан дәлелденбейді. Осыған ұқсас норма әкімшілік істер бойынша преюдицияны көздейтін АПК-нің 119-бабында қамтылған.
Әкімшілік сот ісін жүргізу міндеттеріне қол жеткізу мақсатында және осы іс бойынша сот актілеріне АӨК-нің 169-бабының тәртібімен шағым жасалғанын, ал жоғарыда аталған шешімге осы іс кассациялық тәртіппен қаралғанға дейін шығарылғанын ескере отырып, сот алқасы кассациялық шағымның шегінен шығып, дәлелдеуді талап етпейтін мән-жай ретінде шешім қабылдау қажет деп есептеді.
Бұл "G" ЖШС-нің "К" ЖШС-мен өзара есеп айырысуы бойынша қосымша есептеу туралы хабарламаны заңсыз деп тану бөлігіндегі сот актілері негізсіз болып табылатынын білдіреді.
"G" ЖШС-нің "P"ЖШС-мен өзара есеп айырысуы бойынша қосымша есептеу бөлігінде. Бірінші сатыдағы соттың шешімін өзгерте отырып, апелляциялық сатыдағы сот бірінші сатыдағы соттың талапкердің "P" ЖШС контрагентімен өзара есеп айырысуына қатысты тұжырымдары дұрыс емес деген қорытындыға келді, өйткені тиісті құқықтық баға берілмеген сот үкімі бар.
Мәселен, сот М.-ның 2019 жылғы 10 желтоқсандағы жауап алу хаттамасына, аудандық соттың 2021 жылғы 7 сәуірдегі үкіміне сілтеме жасайды, онда "P" ЖШС басшысына қатысты куәгерлердің серіктестіктің нақты Қаржы-шаруашылық қызметті жүзеге асырмағаны туралы айғақтары келтірілген.
ҚІЖК-нің 19-бабының бірінші бөлігіне сәйкес қылмыстық құқық бұзушылық жасаудағы кінәсі осы Кодексте көзделген тәртіппен дәлелденгенге дейін және заңды күшіне енген сот үкімімен белгіленгенге дейін әрқайсысы кінәсіз деп есептеледі.
"Соттардың салық заңнамасын қолдануының кейбір мәселелері туралы" ҚР Жоғарғы Сотының 2022 жылғы 22 желтоқсандағы №9 нормативтік қаулысының 5-тармағында заңды күшіне енген адамның шот – фактураны жазып беру жөніндегі іс-әрекеттері жұмыстарды нақты орындамай, қызметтер көрсетпей, тауарларды тиеп-жөнелтпей жасалған деп танылған үкімі, яғни жалған шот-фактураны жазып беру түсіндірілді. КТС есептеу кезінде шығыстарды шегеруден алып тастау және сатып алынған тауарлар, жұмыстар, көрсетілетін қызметтер бойынша ҚҚС сомасын есептен шығару үшін негіз болып табылады.
Сонымен қатар, С.және басқа адамдарға қатысты шығарылған үкімде талапкермен жасалған мәміле немесе талапкердің атына қойылған шот-фактуралар бойынша мән-жайлар жоқ, яғни мәміленің жарамсыздығы дәлелденбеген, ал жасалған қылмыстың әрбір фактісі үкімде сипатталуы тиіс.
Демек, апелляциялық сатыдағы соттың көрсетілген қорытындысы нақты жағдайларға сәйкес келмейді, өйткені:
1) сот үкімімен "P" ЖШС-нің шот-фактуралар және олардың үзінді көшірмелері негізінде сатып алынған тауарлар бойынша іс-әрекеттері заңсыз деп танылмаған;
2) бастапқы бухгалтерлік құжаттама, сондай-ақ тауарларды қоймада алу фактісі бар.
Бұдан шығатыны, бірінші сатыдағы сот жауапкердің: өнім берушілердің жұмыстардың нақты орындалуын анықтау және анықтау; тауарлардың нақты өткізілуін айқындау, сондай-ақ Еңбек және материалдық ресурстар туралы, оның ішінде тауарларды беру, жұмыстарды орындау жөніндегі өнім берушінің міндеттемелерін орындау үшін қажетті негіздемелер бойынша іс-әрекеттеріне тиісті баға берген.
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
