Мемлекеттік баж мөлшерін азайту, оны төлеуден босату, кейінге қалдыру (бөліп төлеу)беру
Талапкерді сотқа берілген талап-арыздан мемлекеттік баж төлеуден босату Салық кодексінде көзделген негіздер бойынша жүзеге асырылады. НП 6-тармағында Салық кодексінің 541-бабында соттарда мемлекеттік баж төлеуден босатылуға жататын жеке және заңды тұлғалардың толық тізбесі қамтылғаны көзделген. Судья талап арызды (шағымды) қабылдаған кезде салық кодексінің 541-бабында көрсетілген талапкерді мемлекеттік баж төлеуден босататын негіздердің болуын, сондай-ақ Сотқа басқа адамдардың немесе мемлекеттің құқықтары мен заңмен қорғалатын мүдделерін қорғау үшін өтініш берген жеке және заңды тұлғалардың Республика заңдарына сәйкес осындай талап қою құқығының болуын тексеруі керек Қазақстан. АІЖК-нің 106-бабының 2-тармағында осы Кодекстің 54 және 55-баптарында аталған адамдар өздері қойған талап-арыздан бас тартқан жағдайда, егер талап-арызды қарауды талап етсе және мемлекеттік бажды төлеуден босатылмаса, талап-арыз берілген талапкер мемлекеттік бажды сот белгілеген мерзімде жалпы тәртіппен төлеуге міндетті екендігі көзделген. Бұл жағдайда сот істі қарауды кейінге қалдырады. Мемлекеттік баж төленбеген жағдайда талап арыз қараусыз қалдырылады және талапкерге қайтарылады. Соттың ұйғарымына апелляциялық сатыдағы сотқа шағым жасалуы, наразылық білдірілуі мүмкін, оның шешімі түпкілікті болып табылады. Егер талап қою арызына талапкердің оны мемлекеттік баж төлеуден босату құқығын растайтын құжаттар қоса берілсе немесе талапкер заңға байланысты талап қою берілген кезде мемлекеттік баж төлеуден босатылған болса, онда мұндай талап қою соттың іс жүргізуіне және шешім шығарылған кезде қабылданады, талап қою талаптары қанағаттандырылған кезде мемлекеттік баж босатылмаған жауапкерден мемлекеттің кірісіне өндіріп алынады талап қоюдың қанағаттандырылған бөлігіне толық немесе пропорционалды түрде сот шығындарын төлеуден. Егер екі тарап сот шығындарын төлеуден босатылған болса, онда іс бойынша іс жүргізуге байланысты шығындар бюджет шотына жатқызылады.
Мемлекеттік баж мөлшерін азайту, оны төлеуден босату, кейінге қалдыру (бөліп төлеу)беру
Жалпылау негізінен мемлекеттік баж салығынан босату талапкердің мүгедек мәртебесі негізінде болғанын көрсетті. Мысалы, Талапкер к.б., о., нотариус М. - ға мәмілені жарамсыз деп тану туралы талап қою бойынша мемлекеттік баж төлеуден босатылды. Сондай-ақ, мемлекеттік баж төлемей, мемлекеттік мекемелердің, банкроттықты басқарушылардың талаптары қабылданды. Мысалы: "К" ЖК банкроттық басқарушысының борышкерге мүлікті иеліктен шығару жөніндегі мәмілені жарамсыз деп тану туралы талап-арызы; "Ф" ақ кредиттік шарттар бойынша берешектерді өндіріп алу туралы талап-арыздары; "О" ММ-нің жас мамандарға бөлінген көтерме және кредиттік қаражатты өндіріп алу туралы талап-арыздары. Қолданыстағы іс жүргізу заңнамасында мемлекеттік бажды төлеуді бөліп-бөліп беру көзделмеген. Мемлекеттік бажды төлеуді кейінге қалдыру мүмкіндігі істердің тек бір санаты бойынша – тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы талап-арыздар бойынша көзделген (АІЖК-нің 106-бабының 3-бөлігі). Азамат Берген тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы талап-арыздар бойынша сот тиісті шешім қабылданғанға дейін мемлекеттік бажды төлеуді кейінге қалдыруды жүргізеді, ол туралы ұйғарым шығарылады. Анықтама шағымдануға және наразылық білдіруге жатпайды. Ұйғарыммен келіспеу туралы дәлелдер апелляциялық шағымға енгізілуі мүмкін. Сот шешім қабылдаған кезде пайдасына шешім шығарылмаған Тарапқа мемлекеттік баж төлеуге байланысты шығыстарды береді. Мысалы, Орал қаласының № 2 сотымен тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы дау бойынша сот б.К "s" ЖШС-не тауар үшін төленген соманы, тұрақсыздық айыбын, моральдық зиянды өндіріп алу туралы талап қою бойынша шешім қабылдағанға дейін мемлекеттік бажды төлеуді кейінге қалдырды. Көкшетау қалалық сотының Е. к. ЖК в. талабы бойынша ұйғарымымен. шартты бұзу және моральдық зиянды өтеуді өндіріп алу туралы, іс бойынша шешім қабылданғанға дейін мемлекеттік бажды төлеуді кейінге қалдыру ұсынылды, өйткені талап қоюшы тұтынушы ретіндегі құқықтарын қорғау мақсатында берілген. Талап қоюды ішінара қанағаттандыру туралы сот шешімімен жауапкерден мемлекеттік баж өндірілді. Салық кодексінің 541-бабының 18) тармақшасына сәйкес міндетті сақтандыру шарттарынан туындайтын талап – арыздар бойынша сақтанушылар мен сақтандырушылар соттарда мемлекеттік баж төлеуден босатылады. Соттар кейбір азаматтық істерді қоспағанда, осы норманың талаптарын сақтайды. Сонымен қатар, статистика бойынша міндетті сақтандыру шарттарынан туындайтын талап-арыздар бойынша сот қараған істердің өсуі айқындалады. Мәселен, 2015 жылы соттар 2 513 істі, 2016 жылы 4 747 істі қарады. 2016 жылы қаралған істердің ішінен татуластыру рәсімдерін қолдану арқылы барлығы 167 іс аяқталды, бұл аяқталған істердің 3,5-ін құрады. Төленген мемлекеттік бажды қайтару мемлекеттік бажды қайтару тәртібі АІЖК-нің 107-бабында және Салық кодексінің 548-бабында айқындалған. Өтінішті қараусыз қалдыру негіздері ҚР АІЖК 279-бабында көзделген. Салық кодексінің 548-бабы 1-тармағының 3) тармақшасына сәйкес төленген мемлекеттік баж, егер іс сотта қаралуға жатпайтын болса, сондай-ақ егер талапкер істердің осы санаты үшін белгіленген дауды алдын ала шешу тәртібін сақтамаса не әрекетке қабілетсіз адам талап қойса, іс бойынша іс жүргізу тоқтатылған немесе өтініш қараусыз қалдырылған жағдайда ішінара немесе толық қайтарылуға жатады. Жоғарыда келтірілген құқықтық норманың мәні мен мазмұнынан, егер іс сотта қаралуға жатпайтын жағдайларда, дауды реттеудің сотқа дейінгі тәртібі сақталмаған, әрекетке қабілетсіз адам талап қойған жағдайда, талапкерге төленген мемлекеттік бажды қайтаруға құқық беріледі. АІЖК-нің 280-бабының 1-бөлігіне сәйкес, осы Кодекстің 279-бабының 1), 2) және 5) тармақшаларында көзделген негіздер бойынша талап қою арызын қараусыз қалдыра отырып, сот ұйғарымда мемлекеттік бажды қайтару туралы және талап қоюды қамтамасыз ету бойынша қабылданған шаралардың күшін жою туралы көрсетеді. Мысалы, Астана қаласының мамандандырылған ауданаралық экономикалық сотының ұйғарымымен "А" жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің "Z" жауапкершілігі шектеулі серіктестігіне 36 051 274 теңге мөлшерінде берешекті, 6 550 002 теңге мөлшерінде тұрақсыздық айыбын өндіріп алу туралы талап арызы қараусыз қалды. Талапкердің дауды шешудің сотқа дейінгі тәртібін сақтамауы талап қою арызын қараусыз қалдыруға негіз болды. Сот ұйғарымында "А" жауапкершілігі шектеулі серіктестігіне 1 279 000 теңге мөлшерінде мемлекеттік бажды қайтару туралы көрсетілген. Сонымен қатар, соттар талап арызды қараусыз қалдырған кезде оны қайтару үшін негіздер болмаған кезде мемлекеттік бажды қайтаратын жағдайлар бар. Мәселен, Астана қаласының СМЭС ұйғарымымен "U" компаниясына "К" жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің 7 969 540 теңге мөлшерінде берешекті өндіріп алу туралы талап арызы АІЖК-нің 279-бабы 3) тармақшасының ережелеріне сәйкес оған қол қоюға немесе ұсынуға өкілеттігі жоқ адамның талап арызға қол қоюына байланысты қараусыз қалдырылды. мемлекеттік бажды қайтаруға нұсқау беру арқылы жүзеге асырылады.
Мемлекеттік баж мөлшерін азайту, оны төлеуден босату, кейінге қалдыру (бөліп төлеу)беру
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
