Сынақ мерзімі ішінде қылмыс жасаған сотталған адамға жаза тағайындау кезінде бірінші сатыдағы соттың ҚК талабын орындамауы облыстық соттың кассациялық алқасының өткен үкімі мен қаулысының күшін жоюға негіз болды.
Шымкент қаласы Әл-Фараби аудандық сотының 2013 жылғы 20 тамыздағы үкімімен: М., ҚК-нің 178-бабы екінші бөлігінің "а" тармағы бойынша жалпы режимдегі түзеу колониясында жазасын өтей отырып, 3 жылға бас бостандығынан айырылды. Сот м. - ны 2013 жылғы 27 маусымда жәбірленуші Н. - ның өмірі мен денсаулығына қауіпті емес зорлық-зомбылықты қолдана отырып, шамамен 21 сағат 30 минутта оның мүлкін жалпы сомасы 21 500 теңгеге ұрлап әкеткені үшін кінәлі деп таныды. Апелляциялық және кассациялық сатылар М.қатысты іс бойынша шығарылған сот актілерін өзгеріссіз қалдырды. Прокурордың наразылығы бойынша істің материалдарын зерделегеннен кейін Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының қылмыстық істер жөніндегі қадағалау сот алқасы М.қатысты кассациялық сот алқасының қаулысының күшін жойды, істі Оңтүстік Қазақстан облыстық сотының кассациялық сатыдағы сотына мынадай негіздер бойынша судьялардың өзге құрамындағы жаңа сот қарауына жіберді. М. - ның бөтеннің мүлкін зорлық-зомбылықпен ашық ұрлаудағы кінәсі туралы сот қорытындылары сот отырысында зерттелген дәлелдерге негізделген. Қылмыстық іс материалдарынан М. бұған дейін Шымкент қаласы Еңбекші аудандық сотының 2010 жылғы 27 мамырдағы үкімімен ҚК 178-бабының екінші бөлігінің "а, в" тармақтары бойынша ҚК 63-бабын қолдана отырып, шартты түрде 3 жылға сынақ мерзімімен 4 жылға 6 айға бас бостандығынан айырылды. Алайда, сынақ мерзімі кезеңінде М. ҚК-нің 63-бабының 5-1-бөлігінде көзделген сот белгілеген міндеттемелерді бұзды, қылмыстық-атқару инспекциясының (бұдан әрі – ҚАЖ) рұқсатынсыз өзінің тұрғылықты жерін ауыстырды және он бес күннен артық тіркеуге келмеді.Осыған байланысты ҚАЖ Еңбекші аудандық сотына ұсыныс жасады. 2010 жылғы 27 мамырдағы сот үкімімен белгіленген сынақ мерзімін үш айға дейін ұзарту туралы.
Шымкент қаласы Еңбекші аудандық сотының 2012 жылғы 31 қаңтардағы қаулысымен М. сынақ мерзімі үш айға, яғни 2013 жылғы 25 тамызға дейін ұзартылды. Осы іс бойынша сотталған адам 2013 жылғы 27 маусымда, яғни сынақ мерзімі кезеңінде қайталама қылмыс жасады. Бұған қарамастан, сот сотталушыға ҚК-нің 60 және 64-баптарының бесінші бөлігінің талаптарын ескермей жаза тағайындады. ҚК-нің 64-бабының екінші бөлігінен және ҚК-нің 184-бабынан көрініп тұрғандай, егер шартты түрде сотталған адам әкімшілік құқық бұзушылық жасаған болса, сондай-ақ дәлелді себепсіз тіркеу үшін келмеген, шартты түрде сотталған адамның мінез-құлқын бақылауды жүзеге асыратын органның рұқсатынсыз тұрғылықты жерін ауыстырған, сот сотталған адамға жүктеген міндеттерін орындамаған жағдайда, сот органның ұсынуы бойынша сынақ мерзімін ұзарта алады және күшейтілген пробациялық бақылауды орнатыңыз, бірақ бір жылдан аспайды. Сынақ мерзімін ҚК-нің 63-бабының үшінші бөлігінде белгіленген ең жоғары мерзім шегінен ұзартуға болады. Сондықтан Шымкент қаласы Еңбекші аудандық сотының 2012 жылғы 31 қаңтардағы қаулысымен сотталушыға 2010 жылғы 27 мамырдағы бірінші үкім бойынша тағайындалған сынақ мерзімі қолданыстағы заңнаманың талаптарына сәйкес ұзартылды. Қылмыстық кодекстің 64-бабының бесінші бөлігіне сәйкес шартты түрде сотталған адам сынақ мерзімі ішінде қасақана ауырлығы орташа қылмыс, ауыр немесе аса ауыр қылмыс жасаған жағдайда, сот шартты соттаудың күшін жояды және оған ҚК-нің 60-бабында көзделген қағидалар бойынша жаза тағайындайды. Осылайша, сотталған адамға осы іс бойынша жаза тағайындау кезінде сот Шымкент қаласы Еңбекші аудандық сотының 2010 жылғы 27 мамырдағы үкімімен тағайындалған шартты соттаудың күшін жойып, ҚК-нің 60-бабының негізінде, яғни үкімдердің жиынтығы бойынша жаза тағайындауы тиіс еді.
Баяндалғанның негізінде кассациялық сатыдағы соттың Шымкент қаласы Еңбекші аудандық сотының 2012 жылғы 31 қаңтардағы М. сынақ мерзімін үш айға дейін ұзарту туралы қаулысы ҚК 63-бабының талаптарына қайшы келетіні туралы тұжырымы қате болып табылады. Апелляциялық сатыда іс сотталған М. - ның апелляциялық шағымы бойынша қаралғанына, ал прокурордың наразылығы түспегеніне сүйене отырып, істі апелляциялық сатыда қайта қарау кезінде сот Бас прокурордың наразылығында көрсетілген дәлелдер бойынша сотталған адамның жағдайын ауырлата алмайды. Сондықтан кассациялық сатының қаулысы ғана жойылуға жатады, өйткені. ҚІЖК-нің 446-17-бабының бірінші және үшінші бөліктеріне сәйкес, бірінші және апелляциялық сатыдағы сот қылмыстық заңды дұрыс қолданбаған жағдайда, кассациялық сатыдағы сот сотталған адамға онша ауыр емес қылмыс туралы заңды қолдануға және жасалған әрекеттің өзгертілген біліктілігіне сәйкес жазаны азайтуға құқылы, сондай-ақ неғұрлым ауыр қылмыс туралы заңды қолдануға немесе тағайындалған жазаны күшейтуге және үкімдер мен қылмыстардың жиынтығы бойынша жазаны тағайындауды реттейтін қылмыстық заңның дұрыс қолданылмауы.
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
