64-1-бапқа түсініктеме. Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексінің құқық бұзушылығы елеусіз болған кезде әкімшілік жауаптылықтан босату
Жасалған әкімшілік құқық бұзушылық елеусіз болған кезде әкімшілік құқық бұзушылық туралы істерді қарауға уәкілеттік берілген судья, орган (лауазымды адам) әкімшілік құқық бұзушылық жасаған адамды ауызша ескертумен шектеліп, әкімшілік жауаптылықтан босата алады.
Ескерту. Адамды осы бапта көрсетілген негіз бойынша әкімшілік жауаптылықтан босату туралы мәселені шешу кезінде әкімшілік құқық бұзушылықты жасаудың нақты мән – жайлары, оның ішінде құқық бұзушының жеке басы, сондай-ақ қол сұғушылық объектісі, ал зиян болған кезде-оның мөлшері ескеріледі.
Бап жасалған әкімшілік құқық бұзушылық елеусіз болған жағдайда құқық бұзушыны әкімшілік жауаптылықтан босату мүмкіндігін көздейді.
Түсініктеме берілген мақала ӘҚБтК-де жақында "Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексіне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы"2017 жылғы 28 желтоқсандағы ҚР Заңы шеңберінде пайда болды. Алайда, бұл институт әкімшілік-азаптау заңнамасы үшін жаңа болып табылмайды, осыған ұқсас норма бұрын ӘҚБтК-де 2001 жылы қамтылған болатын.
Заң шығарушының бұл институтты қалпына келтіруі дұрыс деп санаймыз, өйткені кейбір құқық бұзушылықтар шын мәнінде шамалы, үлкен қоғамдық зиян келтірмейді және мемлекеттік немесе қоғамдық мүдделерге немесе тікелей азаматтар мен заңды тұлғаларға айтарлықтай зиян келтірмейді.
Іс жүзінде, іс-әрекет немесе әрекетсіздік, ол ресми түрде әкімшілік құқық бұзушылық құрамының белгілерін қамтығанымен, бірақ жасалған құқық бұзушылықтың сипаты мен құқық бұзушының рөлін, зиянның мөлшері мен туындаған салдардың ауырлығын ескере отырып, қорғалатын қоғамдық қатынастардың айтарлықтай бұзылуын білдірмеген жағдайлар жиі туындады. Мысалы, ст. 165 ӘҚБтК электр энергиясын өткізу (сату) тәртібін бұзғаны үшін заңды тұлға әкімшілік құқық бұзушылық жасау нәтижесінде алынған табыстың (кірістің) 10% мөлшерінде әкімшілік жауаптылыққа тартады. Алайда, белгіленген тарифке сәйкес төлем мөлшерін есептеуді оператор (адам) жүзеге асырады, ол төлем есептеу кезінде адам факторына байланысты кейбір тұтынушыларға қатысты қате жіберуі мүмкін.
Мұндай жағдайларда заңды тұлғаны жауапқа тарту әділетсіз және орынсыз болады, өйткені қол сұғушылық объектісі барлық тұтынушылар емес, тек белгілі бір бірліктер болып табылады. Әкімшілік құқық бұзушылық туралы мұндай іс, Шын мәнінде, құқық бұзушылықтың шамалы болуына байланысты тоқтатылуы мүмкін, егер негізсіз төлем тек бір абонентке қатысты адамның қадағалауына байланысты аз мөлшерде болған болса.
Мысалы, жауапқа тартылатын адамның мүліктік жағдайы, құқық бұзушылықтардың салдарын ерікті түрде жою, келтірілген залалды өтеу сияқты мән-жайлар құқық бұзушылықтың елеусіздігін сипаттайтын мән-жайлар болып табылмауға тиіс. Бұл жағдайлар әкімшілік жаза тағайындау кезінде ескеріледі.
Іс-әрекеттің маңыздылығы құқық бұзушылықтың кез-келген тарапының қасиеті емес. Бұл құқық бұзушылықтың барлық тараптарының қасиеті. Яғни, бұл ресми түрде және әкімшілік құқық бұзушылық құрамының белгілерін қамтығанымен, бірақ жасалған құқық бұзушылықтың сипаты мен құқық бұзушының рөлін, зиянның мөлшері мен туындаған салдардың ауырлығын ескере отырып, қорғалатын қоғамдық құқықтық қатынастардың Елеулі бұзылуын білдірмейтін әрекет немесе әрекетсіздік. Осылайша, қалау құқық бұзушылықтың объективті және субъективті элементтерін ескере отырып негізделуі керек: құқық бұзушылықты жасау жағдайлары, оның салдарын бағалау, зиян мөлшері, оның ішінде құқық бұзушының жеке басы және қол сұғу объектісі болған кезде. Көрсетілген мән-жайлардың барлық жиынтығын бағалау арқылы ғана сот, уәкілетті органдар (лауазымды адамдар) жауапкершіліктен босату туралы шешім қабылдай алады.
Норманы негізге ала отырып, Әкімшілік құқық бұзушылық туралы істі қарауға уәкілеттік берілген сотқа, органға (лауазымды адамға) жасалған құқық бұзушылық елеусіз болған кезде өз қалауы бойынша оны жасаған адамды әкімшілік жауаптылықтан босатуға және ауызша ескертумен шектелуге мүмкіндік беріледі. Тиісінше, хаттама жасаушы адамның, яғни патрульдік немесе өзге де уәкілетті емес адамның құзыретіне жатпайтын адамды жауапкершіліктен босатуға қатысты шешім қабылдау. Көрсетілген Бапқа сәйкес бұл құқық тек осындай істі қарауға құқығы бар сотқа, органға (лауазымды адамға) ғана беріледі. Олардың тізбесі ӘҚБтК-нің 36-тарауында айқындалған.
Бұл ретте заң шығарушы 64-1-бап шеңберінде құқық қолданушыны нақты қол сұғушылық объектісімен шектемеді. Демек, әкімшілік құқық бұзушылық жасаған адамды әкімшілік жауапкершіліктен босатудың негізі ретінде маңыздылығы әкімшілік құқық бұзушылықтардың барлық түрлеріне, соның ішінде жол қозғалысы қауіпсіздігі саласында да орынды.
Мұндай ауызша ескерту құқық бұзушылық нәтижесінде жасалғанына қарамастан, оны ескертумен әкімшілік жаза ретінде анықтауға болмайды.
Ауызша ескерту жазаға қолданылмайды және қолайсыз құқықтық салдарға әкеп соқпайды. Бұл моральдық әсердің өлшемі. Ал ескерту негізгі әкімшілік жаза бола отырып, жазбаша нысанда шығарылады. Нәтижесінде құқық бұзушының сот, уәкілетті органдар (лауазымды адамдар) тарапынан адамгершілік қимылды бағалауға және кейіннен қоғамдық құқықтық тәртіпке белгілі бір дәрежеде қол сұғатын осындай теріс қылықтарды жасамау үшін күш салуға мүмкіндігі бар.
Адамға ауызша ескерту жариялау туралы шешім қабылданған жағдайда, осы іс бойынша іс жүргізуді тоқтату туралы қаулы шығарылады.
Түсініктеме берілген баптың ескертпесіне сәйкес, адамды осы бапта көрсетілген негіз бойынша әкімшілік жауаптылықтан босату туралы мәселені шешу кезінде әкімшілік құқық бұзушылықты жасаудың нақты мән – жайлары, оның ішінде құқық бұзушының жеке басы, сондай-ақ қол сұғу объектісі, ал зиян болған кезде оның мөлшері ескеріледі.
Қарағанды қаласы СМАЖ-ның 2018 жылғы 26 қаңтардағы қаулысымен ТҚ-ға қатысты әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс бойынша іс жүргізу. Әкімшілік құқық бұзушылықтың елеусіздігіне байланысты ӘҚБтК-нің 274-бабының 1-бөлігі бойынша Е.и. тоқтатылды. Сот ауызша ескертумен шектелді.
Іс материалдарынан 2018 жылғы 11 қаңтарда ст-ға қатысты көрінеді. Бұрын мемлекеттік лауазымды атқарған адамның жұбайы болып табылатын Е. И. 2016 жылы салық салу объектісі болып табылатын кірістер, мүлік және кірістер, мүлік туралы басқа да мәліметтер туралы декларацияны 2017 жылғы 31 наурызға дейінгі мерзімде ұсынбаған қаржылық бақылау шараларын бұзғаны үшін ӘҚБтК-нің 274-бабының 1-бөлігі бойынша Әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс қозғалды жыл.
Азамат Е. и.жұбайы мемлекеттік қызметтен босатылғаннан кейін оған декларация тапсыру қажет екенін білмейтінін көрсетті. ХАБАРЛАМА 2017 жылдың сәуір айының ортасында, оның жұбайы іссапарда болған кезде алынды. Ол бала күтімі бойынша декреттік демалыста болғандықтан, декларацияны тапсыра алмады және жұбайын күтті.
Маңыздылықты мойындау даулы болып көрінетін қарама-қарсы мысалдар да бар. БҚО Орал қаласының САС 2018 жылғы 5 сәуірдегі қаулысымен құқық бұзушылықтың маңыздылығына байланысты "тәжірибелі" ММ қатысты ӘҚБтК-нің 185-бабы бойынша әкімшілік іс жүргізу тоқтатылды.
Іс материалдарына сәйкес, әкімшілік іс жүргізу аталған ұйымның облыстық филиалы атқарушылық іс жүргізу басталғанға дейін борышкердің шоттары бойынша қаражаттың қозғалысы туралы мәліметтерді жария еткені үшін қозғалған.
Мәселен, 2016 жылғы 6 желтоқсанда олардың атына жеке сот орындаушысының 2016 жылғы 29 қарашадағы гр-ға қатысты есеп айырысу шоттарының болуы мен нөмірлері туралы ақпарат беру туралы қаулысы келіп түсті. Т. Н.2016 жылғы 9 қарашада одан гр пайдасына өндіріп алу туралы қозғалған №1558 атқарушылық іс жүргізу негізінде. В. В. 1 151 061 теңге мөлшерінде берешек.
2016 жылғы 7 желтоқсанда ММ жеке сот орындаушысының атына оның қаулысын орындау үшін қолда бар гр шоттары туралы жауап жолданды. Т. Н.2016 жылғы 1 қаңтардан 7 желтоқсанға дейінгі кезеңдегі шоттар бойынша ақша қаражатының қозғалысы туралы үзінді көшірмені қоса бере отырып. Сонымен қатар, баптың 7-бөлігінің з) тармағының талаптарына байланысты. "Банктер және банк қызметі туралы" 1995 жылғы 31 тамыздағы ҚР Заңының 50-тармағы, жеке тұлғаның банктік шоттарының болуы мен нөмірлері туралы, осы шоттардағы ақша қалдықтары мен қозғалысы туралы анықтама жеке сот орындаушыларына беріледі: орындаушының жеке мөрімен куәландырылған және санкцияланған қаулысының негізінде олардың өндірісіндегі атқарушылық іс жүргізу істері бойынша, тек қана жеке тұлға-борышкердің банктік шоттарының болуы және нөмірлері туралы, өндіріп алынатын сома шегінде осы шоттарда ақшаның болуы туралы, ал ақша жеткіліксіз болған жағдайда мәліметтердің бөліктері - сондай-ақ атқарушылық іс қозғалған сәттен бастап осы шоттардағы ақша қозғалысы және сейф жәшіктерінің болуы туралы.
Азамат Т. Н. ГУ-дің қолда бар банктік шоттары туралы мәліметтерді жариялау нәтижесінде олар гр өндіріп алушыға белгілі болғанын түсіндірді. В. в. қазіргі уақытта ол оны кірістерді жасырғаны және Атқарушылық іс қозғалғанға дейін қарызды өз еркімен төлеуден бас тартқаны үшін қылмыстық жауапкершілікке тартуды бастайды.
Сот гр. Т. Н. оған елеулі зиян келтіргені немесе банк ақпаратын ашу арқылы оған жағымсыз салдардың туындағаны туралы дәлелдер келтірмеді.
Бұл негізде Банк ашқан ақпарат құпия болып табыла ма, жоқ па, оны қалай және неге ашу GR құқықтары мен заңды мүдделерін бұзбайды. Т. Н., Сот сот актісінде көрсетілмеген.
Осыған байланысты, ҚР Жоғарғы Соты тиісті нормативтік қаулы арқылы ӘҚБтК-нің 64-1-бабын қолдану ережелері мен шарттарын әзірлеуі керек деп есептейміз.
Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне ғылыми-практикалық түсініктеме (мақала) авторлық ұжымнан:
Бачурин Сергей Николаевич, з.ғ. к., доцент - 48-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған);
Ғабдуалиев Мереке Трекович, з.ғ. к. – 11, 21, 22, 23-тараулар;
Жүсіпбекова Айнұр Маратқызы, з.ғ. м. – 13-тарау (а. в. Карпекинмен бірлесіп жазған); 33, 39-тараулар (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған);
Карпекин Александр Владимирович, з.ғ. к., доцент - 13 тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);
Корнейчук Сергей Васильевич-2 тарау; 6 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 8 тарау; 25 тарау (е. м. Хакимовпен бірлесіп жазған); 457-470, 488, 488-1, 491-506 баптар; 28, 30, 52 тараулар;
Корякин Илья Петрович, з.ғ. д., профессор-49 тарау;
Кысықова Гүлнара Бауыржанқызы, з.ғ. к. - 20 тарау;
Омарова Ботагөз Акимгереевна, з.ғ. к. – 17 тарау; 18 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 26, 31 тараулар; 32 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған);
Парманқұлова Баян Асханбайқызы - 18-тарау (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 19, 32-тараулар (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 43-тарау (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған);
Подопригора Роман Анатольевич, з.ғ. д., профессор-24 тарау, 489, 489-1, 490 баптар;
Порохов Евгений Викторович, з.ғ. д. - 14, 15, 16, 29-тараулар, 471-475-баптар;
Сейтжанов Олжас Теміржанұлы, з.ғ. к., доцент, – 4-тарау; 5-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 6-тарау (С. В. Корнейчукпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 9-тарау; 10-тарау (В. В. Филин Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 33-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған); 36-тарау (б. е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 39-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);
Смышляев Александр Сергеевич, PhD докторы. – 38, 40, 42, 43-1-тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған); 44-тарау;
Тукиев Аслан Сұлтанұлы – з.ғ. к., доцент-1, 3, 35 тараулар; 38, 40, 42 тараулар (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 43 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 43-1 тарау (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 44-1 тарау (бірге жазған Шипп Д. А.); 45-тарау; 46 (бірге жазған Шипп Д. А.); 47-тарау;
Филин Владимир Владимирович, з.ғ. к., доцент - 10 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған);
Хакимов Ержан Маратұлы, м. з. н. - 5-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 6-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған, С. В. Корнейчук); 7-тарау; 25-тарау (С. В. Корнейчукпен бірлесіп жазған); 34, 41-тараулар; 48-тарау (бірлесіп жазған С. Н. Бачуринмен); 53-тарау;
Шаймерденов Болат Ерденұлы, з.ғ. м., – 10-тарау (О. Т. Сейтжановпен, В. В. Филинмен бірлесіп жазған); 12-тарау; 476-487, 507-509-баптар; 36-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 37, 50, 51-тараулар.
Шипп Денис Алексеевич-44-1, 46 тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған).
Актінің өзгертілген күні: 01.01.2020 актінің қабылданған күні: 01.01.2020 қабылданған орны: 1000500000000 актіні қабылдаған Орган: 103001000000 қолданылу аймағы: 10000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000: 029000000000 / 028000000000 / 029002000000 / 028004000000 / 029001000000 / 026000000000 / 001000000000 / 001008000000 / 030000000000 акт нысаны: COMM / code заңды күші: 1900 акт тілі: rus
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
