96-бапқа түсініктеме. Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексінің еңбек қызметіне байланысты жазатайым оқиға фактісін жасыру
1. Еңбек қызметіне байланысты жазатайым оқиға фактісін жасыру, -
шағын кәсіпкерлік субъектілеріне немесе коммерциялық емес ұйымдарға – жетпіс, орта кәсіпкерлік субъектілеріне – жүз бес, ірі кәсіпкерлік субъектілеріне-жүз қырық айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.
2. Осы баптың бірінші бөлігінде көзделген, әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде қайталап жасалған іс-әрекет (әрекетсіздік), –
шағын кәсіпкерлік субъектілеріне немесе коммерциялық емес ұйымдарға – жүз қырық, орта кәсіпкерлік субъектілеріне – екі жүз он, ірі кәсіпкерлік субъектілеріне-екі жүз сексен айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.
1 бөлім.Әкімшілік құқық бұзушылықтың жалпы объектісі-еңбек заңнамасының талаптарына сәйкес келетін еңбек жағдайларына жеке тұлғаның құқығын іске асыруға байланысты қоғамдық қатынастар.
Тікелей объект Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасында белгіленген еңбек қызметіне байланысты жазатайым оқиғаларды есепке алу және тергеп-тексеру тәртібі болып табылады.
Еңбек қызметіне байланысты жазатайым оқиға ұғымы, сондай-ақ тергеуге жататын жағдайлар ӘҚБтК-нің 95-бабына түсініктемеде қаралды.
Еңбек қызметіне байланысты жазатайым оқиғаларды есепке алу және тергеп-тексеру тәртібі Еңбек кодексінің 20-тарауымен айқындалады.
Осы тараудың ережелеріне сәйкес жұмыс беруші жазатайым оқиғаларды тергеп-тексеруді қамтамасыз ету жөніндегі өзге де іс-қимылдардың қатарында жәбірленушінің жақын туыстарын жазатайым оқиға туралы дереу хабардар етуге және еңбек кодексінде, өзге де нормативтік құқықтық актілерде айқындалған мемлекеттік органдар мен ұйымдарға хабарлама жіберуге міндетті.
Жұмыс беруші бір тәулік ішінде еңбек жөніндегі уәкілетті мемлекеттік орган белгілеген нысан бойынша еңбек қызметіне байланысты жазатайым оқиға туралы дереу хабарлайды:
1) еңбек инспекциясы жөніндегі жергілікті органға;
2) қауіпті өндірістік объектілерде болған жазатайым оқиғалар кезінде өнеркәсіптік қауіпсіздік саласындағы уәкілетті органның аумақтық бөлімшесіне;
3) кәсіптік ауру немесе улану жағдайлары туралы халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығы саласындағы мемлекеттік органның аумақтық бөлімшесіне;
4) қызметкерлердің өкілдеріне;
5) қызметкер еңбек (қызметтік) міндеттерін атқарған кезде оны жазатайым оқиғалардан сақтандыруға шарт жасалған сақтандыру ұйымы;
6) жазатайым оқиға болған жердегі құқық қорғау органына және арнайы тергеп-тексеруге жататын жағдайларда өндірістік және ведомстволық бақылау мен қадағалаудың уәкілетті органдарына беріледі.
Еңбек қызметіне байланысты жазатайым оқиға туралы хабарлама "еңбек қызметіне байланысты жазатайым оқиғаларды тергеп-тексеру материалдарын ресімдеу жөніндегі нысандарды бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 2015 жылғы 28 желтоқсандағы № 1055 бұйрығына сәйкес ресімделеді.
Құқық бұзушылықтың объективті жағы еңбек қызметіне байланысты жазатайым оқиға фактісі туралы ақпаратты жасыру (хабарламау) немесе бұрмалау, оның іздерін жою, осындай жағдай фактісі туралы хабарлауға заңнама талаптарын бұзудың өзге де түрі болып табылады. Жасыру іс-әрекетте де, әрекетсіздікте де көрінуі мүмкін.
Осы құқық бұзушылықтың объективті белгілерін көрсететін келесі мысал келтіруге болады. СҚО Петропавл қаласының мамандандырылған әкімшілік соты ӘҚБтК 96-бабының 1-бөлігі бойынша "М" ЖШС-не қатысты әкімшілік құқық бұзушылық туралы істі қарады, ол еңбек инспекциясы жөніндегі жергілікті органға еңбек қызметіне байланысты жазатайым оқиға фактісі туралы хабарламады. Сот отырысында серіктестік жазатайым оқиға туралы Жергілікті еңбек инспекциясы органына, атап айтқанда оның қызметкерінің ауруханаға жатқызылған бес метр биіктіктен құлағаны туралы хабарламағаны анықталды. Сот қаулысымен "М" ЖШС ӘҚБтК 96-бабының 1-бөлігінде көзделген әкімшілік құқық бұзушылық жасағаны үшін кінәлі деп танылды және оған мемлекеттік бюджет кірісіне 226 900 теңге сомасында 100 АЕК мөлшерінде айыппұл түрінде өндіріп алу тағайындалды.
Еңбек заңнамасы жұмыс берушінің еңбек қызметіне байланысты жазатайым оқиғаларды және өндірістегі кәсіптік ауруларды тіркеуді және тергеуді ұйымдастыруға жауапты екенін анықтайды.
Құқық бұзушылық субъектісі коммерциялық емес ұйым, шағын, орта немесе ірі кәсіпкерлік субъектісі болып табылатын жұмыс беруші болып табылады.
Субъективті жағы кінәнің қасақана түрімен сипатталады. Кінәлі адам жазатайым оқиға фактісін жасырудың заңсыз сипатын мойындады, оның зиянды салдарын алдын-ала білді және осы салдардың басталуын тіледі немесе саналы түрде мойындады немесе оларға немқұрайлы қарады. Әдетте, бұл әрекет жазатайым оқиғаны тудырған еңбек заңнамасында белгіленген талаптарды бұзғаны үшін жауапкершілікке тартылмау мақсатында жасалады.
Түсініктеме берілген баптың 2-бөлігі, ӘҚБтК-нің 96-бабының бірінші бөлігі бойынша әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде осыған ұқсас құқық бұзушылықтың жасалуын біліктілік белгісімен қайта айқындайды.
Әкімшілік құқық бұзушылық туралы істерді ӘҚБтК-нің 96-бабы бойынша Мемлекеттік еңбек инспекциясы органдары қарайды (ӘҚБтК-нің 693-бабы).
Прокурор ӘҚБтК-нің 96-бабында (ӘҚБтК-нің 805-бабы) көзделген әкімшілік құқық бұзушылық туралы істер қозғау туралы қаулы шығарады.
Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне ғылыми-практикалық түсініктеме (мақала) авторлық ұжымнан:
Бачурин Сергей Николаевич, з.ғ. к., доцент - 48-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған);
Ғабдуалиев Мереке Трекович, з.ғ. к. – 11, 21, 22, 23-тараулар;
Жүсіпбекова Айнұр Маратқызы, з.ғ. м. – 13-тарау (а. в. Карпекинмен бірлесіп жазған); 33, 39-тараулар (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған);
Карпекин Александр Владимирович, з.ғ. к., доцент - 13 тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);
Корнейчук Сергей Васильевич-2 тарау; 6 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 8 тарау; 25 тарау (е. м. Хакимовпен бірлесіп жазған); 457-470, 488, 488-1, 491-506 баптар; 28, 30, 52 тараулар;
Корякин Илья Петрович, з.ғ. д., профессор-49 тарау;
Кысықова Гүлнара Бауыржанқызы, з.ғ. к. - 20 тарау;
Омарова Ботагөз Акимгереевна, з.ғ. к. – 17 тарау; 18 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 26, 31 тараулар; 32 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған);
Парманқұлова Баян Асханбайқызы - 18-тарау (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 19, 32-тараулар (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 43-тарау (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған);
Подопригора Роман Анатольевич, з.ғ. д., профессор-24 тарау, 489, 489-1, 490 баптар;
Порохов Евгений Викторович, з.ғ. д. - 14, 15, 16, 29-тараулар, 471-475-баптар;
Сейтжанов Олжас Теміржанұлы, з.ғ. к., доцент, – 4-тарау; 5-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 6-тарау (С. В. Корнейчукпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 9-тарау; 10-тарау (В. В. Филин Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 33-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған); 36-тарау (б. е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 39-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);
Смышляев Александр Сергеевич, PhD докторы. – 38, 40, 42, 43-1-тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған); 44-тарау;
Тукиев Аслан Сұлтанұлы – з.ғ. к., доцент-1, 3, 35 тараулар; 38, 40, 42 тараулар (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 43 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 43-1 тарау (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 44-1 тарау (бірге жазған Шипп Д. А.); 45-тарау; 46 (бірге жазған Шипп Д. А.); 47-тарау;
Филин Владимир Владимирович, з.ғ. к., доцент - 10 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған);
Хакимов Ержан Маратұлы, м. з. н. - 5-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 6-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған, С. В. Корнейчук); 7-тарау; 25-тарау (С. В. Корнейчукпен бірлесіп жазған); 34, 41-тараулар; 48-тарау (бірлесіп жазған С. Н. Бачуринмен); 53-тарау;
Шаймерденов Болат Ерденұлы, з.ғ. м., – 10-тарау (О. Т. Сейтжановпен, В. В. Филинмен бірлесіп жазған); 12-тарау; 476-487, 507-509-баптар; 36-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 37, 50, 51-тараулар.
Шипп Денис Алексеевич-44-1, 46 тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған).
Актінің өзгертілген күні: 01.01.2020 актінің қабылданған күні: 01.01.2020 қабылданған орны: 1000500000000 актіні қабылдаған Орган: 103001000000 қолданылу аймағы: 10000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000: 029000000000 / 028000000000 / 029002000000 / 028004000000 / 029001000000 / 026000000000 / 001000000000 / 001008000000 / 030000000000 акт нысаны: COMM / code заңды күші: 1900 акт тілі: rus
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
