Шартты (мәмілені) жасасуға, өзгертуге, бұзуға және қарыз шарты бойынша шарттық міндеттемелерді орындауға байланысты талап-арыздар

Соттылық

Егер банктік қарыз шартында төрелік Ескертпе болған не шарт тараптары жазбаша төрелік келісім жасаған жағдайда, онда бұл мән-жай судьяның талап арызды қайтаруы үшін негіз болып табылады (АІЖК-нің 152-бабы бірінші бөлігінің 7) тармақшасы). Егер мұндай жағдайлар болмаса және мәлімделген талап сотқа бағынышты болса, онда екінші сұраққа жауап беру керек: ол осы соттың қарауына жатады ма. Талап қою арызын қабылдау сатысында АІЖК-нің 3-тарауының талаптарына сәйкес соттылығы бойынша талап қоюдың дұрыстығы айқындалады. Банктік қарыз шартына байланысты талап - арыздар бойынша аумақтық шартты өзгертетін шарттық соттылық белгіленуі мүмкін осындай шарттардың талаптарына назар аудару қажет (АІЖК-нің 32-бабы).

Мысал.  

Талапкер Банк Алматы қаласында, берілген қарызға қызмет көрсететін оның филиалында және Қарыз алушы – банк алдында берешегі бар заңды тұлға – Көкшетау қаласында орналасқан. Алайда, банктік қарыз шартында осы Шарт бойынша туындайтын дауларды Астана қаласының мамандандырылған ауданаралық экономикалық соты қарайтыны көрсетілген. Тараптар банктік қарыз шартында шарттық соттылықты белгілегендіктен, банк пен Қарыз алушы ғана қатысатын бұл дауға банктің қарыз алушы – заңды тұлғаға талап-арызын Астана қаласының мамандандырылған ауданаралық экономикалық сотына береді. Соттылығы бұзылған талап қою судьяның талап арызды қабылдау сатысында талап арызды қайтаруы үшін дербес негіз болып табылады (АІЖК-нің 152-бабы бірінші бөлігінің 2) тармақшасы).

Талап қою арызын қайтару үшін, мысалы, талап қоюшының осы санат үшін заңда белгіленген істерді сақтамауы немесе егер осы тәртіпті қолдану мүмкіндігі жоғалмаса, тараптардың шартында көзделген дауды сотқа дейінгі реттеу тәртібін сақтамауы негіз болып табылады. Қарыз беруші (банк) қарыз нысанасын мерзімінен бұрын қайтаруды талап етуге құқылы жағдайлар АК-нің 321-бабында, 720-бабының 3-тармағында, 721-бабының 2-тармағында, 722-бабының 3, 4-тармақтарында көзделген, олар АК-нің 404-бабының 1-тармағынан туындайтын, қарыз берушінің осы Шартты орындаудан біржақты бас тартуы (шарттан бас тарту) туралы куәландырады. Мұндай талапты мәлімдей отырып, Қарыз беруші Қарыз алушыдан қарыз затын шарт бойынша қайтару мерзімі келгенге дейін қайтаруды талап етеді, оны қарыз алушыға шартта белгіленген мерзімге беруден, яғни осы Шартты орындаудан бас тартады. Жалпы ереже бойынша қарыз беруші, егер АК-да, басқа да заңнамалық актілерде немесе тараптардың келісімінде өзгеше көзделмесе, қарыз алушыға шартты орындаудан біржақты бас тарту туралы бір айдан кешіктірмей ескертуге тиіс (АК-нің 404-бабының 4-тармағы).

Банктер туралы Заңның 36-бабының 1-тармағына сәйкес банк банктік қарыз шарты бойынша міндеттемені орындау мерзімі өткен кезде банктік қарыз шартында көзделген тәсілмен қарыз алушыны банктік қарыз шарты бойынша төлемдерді енгізу қажеттілігі туралы және қарыз алушының өз міндеттемелерін орындамауының салдары туралы хабардар етуге міндетті. Бұл ретте банк осы Шартта көзделген мерзімдерде, бірақ міндеттемені орындау мерзімі өткен күннен бастап отыз жұмыс күнінен кешіктірмей хабардар етуге міндетті. Хабарламадан туындайтын талаптар қанағаттандырылмаған жағдайда банк берешекті өндіріп алу туралы талаппен сотқа жүгінуге құқылы. Талап қою арызында банктің аталған әрекеттерді жасауына нұсқаудың болмауы, мерзімдерді сақтай отырып, қарыз алушыға (жауапкерге) осындай хабарламаны жіберу туралы растайтын құжаттардың талап қою арызына қосымша болмауы істердің осы санаты үшін заңда белгіленген дауды сотқа дейін реттеу тәртібін сақтамау ретінде қаралады және талап қою арызын қайтару үшін негіз болып табылады (Жоғарғы Соттың нормативтік қаулысының 15, 23-тармақтары "Банктік қарыз шарттарынан туындайтын даулар бойынша азаматтық істерді қараудың сот практикасы туралы").

Банктік қарыз шарттары бойынша міндеттемелерді орындауға байланысты талап-арыздар жалпы тәртіппен талап-арыз өндірісінде ғана емес, жеңілдетілген (жазбаша) өндірісте де қаралуы мүмкін екендігіне назар аудару қажет.

Әдетте, банктік қарыз шарттары бойынша міндеттемелерді орындау туралы талаптармен қарыз алушыдан банктік қарыз бойынша берешекті өндіріп алуды сұрайтын банктер жүгінеді. Сондықтан сот ісін жүргізуге талап қою арызын қабылдау сатысында судья оның қандай іс жүргізуде қаралатынын, ол туралы ұйғарым шығарылатынын айқындауға тиіс.

Сот ісін жүргізуге арыз қабылданғаннан және азаматтық іс қозғалғаннан кейін судья істі сот талқылауына дайындайды.

Мысал.

Банк сотқа қарыз алушыдан берешекті өндіріп алу туралы талап арызбен жүгінді. Істі сот талқылауына дайындау сатысында талап қоюдың мәні мен негізі нақтыланады. Банк пен Қарыз алушы арасында туындаған құқықтық қатынастар айқындалады, құқықтық қатынастар тараптарының құқықтары мен міндеттері, оларды бұзудың мәні белгіленеді. Тиісінше, сот қолдануы керек заң анықталады.

Құқықтық қатынастарды және қолдануға жататын заңды белгілеу үшін банктік қарыз бойынша міндеттемелер шарттан туындайтындығы айқындаушы болып табылады. Кредитордың (қарыз берушінің) шарт жасасу құқығын анықтау, сондай-ақ банктік қарыз шарттары мен оларды жасаушы субъектілер үшін белгіленген ерекшеліктер мен талаптарды ескеру қажет (АК-нің 727-бабының 2-тармағы, 728-бабы). Банктер туралы Заңның 30 – бабы 2-тармағының 8) тармақшасына сәйкес банктік қарыз беру банктік операцияларға жатады, бұл дегеніміз-қарыз беруші банктік қарыз шартын жасасу кезінде Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің банктік қарыз операцияларын жүргізуге лицензиясы болуға тиіс. Ерекшеліктер Банктер туралы Заңның 6-бабының 2-тармағында, Ұлттық Банк туралы Заңның 8-бабының 29) тармақшасында, Даму Банкі туралы Заңның 7-бабында және Қазақстан Республикасының басқа да заңнамалық актілерінде көзделген ("банктік қарыз шарттарынан туындайтын даулар бойынша азаматтық істерді қараудың сот практикасы туралы"Жоғарғы Соттың нормативтік қаулысының 3, 4-тармақтары).

Іске қатысатын адамдар.

Мыналар белгіленеді: тиісті талапкер, жауапкер кім болып табылады, жауапкерлердің қатысуы мүмкін бе; егер осы адамдардың құқықтары, бостандықтары мен заңды мүдделері көтерілуі мүмкін екендігі туралы нақты деректер болса, үшінші тұлғаларға хабарлау қажеттілігі бар ма (АІЖК-нің 51, 52-баптарының екінші бөлігі); тиісті талапкерлердің қатысуы мүмкін тұлғалар бар ма егер шешім талапкердің немесе жауапкердің тарапындағы тараптардың біріне қатысты олардың құқықтарына немесе міндеттеріне әсер етуі мүмкін болған жағдайда, олардың өтінішхаты, іске қатысушы тараптардың және басқа да адамдардың өтінішхаты бойынша немесе соттың бастамасы бойынша іске қатысуға тартылды.

Банктер мен қарыз алушылар арасындағы даулар бойынша талап-арыздарды қарау кезінде қарыз алушы отбасы үшін тұтынушылық мақсаттарға қарыз алатын жағдайлар жиі кездеседі. Алайда, банктік қарыз шартын жасасу кезінде қарыз алушының жұбайы (зайыбы) шартқа қатыспайды. Бұл жағдайда жұбайы (зайыбы) құқықтары мен заңды мүдделеріне Банктің берешекті өндіріп алу туралы қойған талаптары әсер етуі мүмкін тұлғалар болып табылады.

Тараптардың құқықтық қатынастары банктік қарыз шартының негізінде туындайды, осыған байланысты шарт нысанасының ерекшеліктері, оның құқықтық салдары Азаматтық кодексте, сондай-ақ арнайы банк заңнамасында реттелетінін ескеру қажет. Атап айтқанда, бұл-банктер туралы Заң, кредит беру жөніндегі құжаттаманы жүргізу ережелері және басқалар. Талап қоюдың негізі талапкерді талап қоюға итермелейтін нақты жағдайлар болып табылады.

Бәсекелестік принципіне сүйене отырып, тараптар мен іске қатысатын басқа адамдар сотқа қажетті дәлелдемелерді ұсынуы керек. Яғни, болмаған жағдайда істің мән-жайлары туралы дұрыс және сенімді қорытынды жасауға болмайтын фактілер туралы мұндай мәліметтер. Дәлелдемелерді тараптар және банк қарызы шарты бойынша тараптардың құқықтық қатынастарының сипатын және даулы құқықтық қатынастарды реттейтін материалдық құқық нормаларын ескере отырып, іске қатысатын басқа да адамдар ұсынады. Банктік қарыз шарттарынан туындайтын даулар бойынша сот практикасы, әдетте, даулы құқықтық қатынастар бойынша құжаттардың негізгі бөлігі банктерде болатындығын көрсетеді. Банк клиенттері, олардың операциялары және банк қызметтерін алуға байланысты банктермен өзара қарым-қатынастары туралы мәліметтер банктердің жарияламауына кепілдік беретін банк құпиясына жатады. Банк құпиясын құрайтын мәліметтерді (оның ішінде банктік қарыз шарттары бойынша) немесе олардың көшірмелерін қамтитын құжаттарды талап ету АІЖК айқындаған тәртіппен соттың ұйғарымы негізінде жүргізіледі (Банктер туралы Заңның 50-бабы).

Берешекті өндіріп алу туралы талап қою кезінде банк сотқа осындай берешектің бар екендігін және оның есептеулерінің дұрыстығын негіздей отырып, берешек сомасы неден құралғанын дәлелдеуге тиіс.

Жоғарғы Сот "банктік қарыз шарттарынан туындайтын даулар бойынша азаматтық істерді қараудың сот практикасы туралы" Жоғарғы Соттың нормативтік қаулысының 8-тармағында банктік қарыз шарттарынан туындайтын даулар бойынша соттар олардың заңдылығы мен негізділігін мұқият тексеріп, негізгі борыш бойынша, сыйақы мен тұрақсыздық айыбы бойынша берешекті есептеудің дұрыстығын зерделеуге тиіс екендігі түсіндірілді. Қажет болған жағдайда сот істі сот талқылауына дайындау сатысында да, сот отырысы барысында да арнайы білімі бар мамандарды тарта алады (АІЖК-нің 77-бабы).

Іс үшін маңызы бар мән-жайлар шеңберін дұрыс айқындау үшін қажет болған жағдайда сот кредиттік құжаттаманың құжаттарын зерттей алады, ол жалпы ереже бойынша қарыз беру туралы шартқа қол қойылған күні ашылады және оның қолданылуы тоқтатылған сәтте ғана жабылады (Кредиттеу жөніндегі құжаттаманы жүргізу қағидаларының 5, 8-тармақтары). Кредиттік досье құжаттары бойынша қарыз берушінің Қарыз алушының кредит қабілеттілігін (төлем қабілеттілігін) жан-жақты, толық және сапалы бағалауды жүргізгені белгіленеді. Мысалы, қарыз алушының қарызды, салықтар және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер бойынша берешектерді үшінші тұлғалар алдында өтеу үшін тұрақты және жеткілікті табысы мен өзге де көздері болуы.

Көрсетілген дәлелдемелерді жинау, зерттеу, бағалау, егер сот қарыз алушының кредит қабілеттілігін бағалауды қарыз беруші жүргізбегенін немесе тиісінше жүргізбегенін анықтаса, борышкердің (жауапкердің) жауапкершілігі туралы, оның жауаптылық үлесін (тұрақсыздық айыбын, айыппұлды, өсімпұлды өндіріп алуға қойылған сомаларды) азайту туралы мәселені шешуге мүмкіндік береді, бұл орындамауға және (немесе) қарыз алушының банктік қарыз шарты бойынша міндеттемелерді тиісінше орындамауы (АК 364-бабының 1-тармағы). Тараптардың дәлелдерін зерттеу үшін банктен банктің басқару органы бекітетін ішкі кредиттік саясат туралы ережені талап ету қажет. Олар банктік қарыздарды беру шарттарын, оның ішінде банктік қарызды беру үшін қажетті, қарыз алушының төлем қабілеттілігінің өлшемшарттарын, банктік қарыздар берілуі мүмкін тұлғалардың санаттарын, берілген қарыздарды қарыз берушінің қамтамасыз етуі, сүйемелдеуі, олардың мониторингі бойынша соманы, мерзімдерді, талаптарды айқындайды (Банктер туралы Заңның 34-бабының 8, 9, 10, 11-тармақтары).

Банк берешекті өндіріп алу туралы талап қойған жағдайда, банк (талапкер) мен борышкер (жауапкер) арасында қалыптасатын құқықтық қатынастарды трансформациялауға, қайта құруға байланысты мәселені бір құқықтық қатынастан екіншісіне қарауға аса мұқият қарау қажет. Банктік қарыз шарты бойынша қарыз беруші ақылылық, мерзімділік, қайтарымдылық шарттарында ақшаны қарыз алушыға қарызға беруге міндеттенеді (АК 727-бабының 1-тармағы). Яғни, банктік қарыз бойынша шарттық қатынастарға түсе отырып, Қарыз алушы қарыз ақшасын пайдаланғаны үшін Қарыз берушіге қарыз сомасынан белгіленген пайыздық мөлшерлемемен (ақылылықпен) шартта айқындалған сыйақыны белгілі бір мерзімде (мерзімділікте) төлеуге және Қарыз қаражатын белгілі бір мерзімде (қайтарымдылықта) қайтаруға міндеттенеді.

Әдетте, банктік қарыз шартының талаптары бойынша қарызды қайтаруды қарыз алушы бөліктер бойынша жүргізеді. Әдетте бұл банктік қарыз шартының қосымшасы және ажырамас бөлігі болып табылатын қарызды және оны пайдаланғаны үшін сыйақыны өтеу кестесімен ресімделеді. Егер банк Қарыз алушының қарыз нысанасының кезекті бөлігін қайтару үшін белгіленген мерзімді немесе сыйақы төлеу бойынша кезекті төлемді бұзуы кезінде туындаған берешекті өндіріп алу туралы талап қойса, онда істі сот талқылауына дайындау сатысында тек қарыз алушының ағымдағы берешегі өндіріп алуға қойылатынын немесе банк қарыз алушыдан қалған барлық берешекті мерзімінен бұрын қайтаруды талап еткенін нақтылау қажет қарыз нысанасының бөліктері АК 722-бабының 3, 4-тармақтары негізінде тиесілі сыйақымен бірге және ол мұны немен негіздейді. Істің осы мән – жайларын, оларды растайтын дәлелдемелердің болуын немесе болмауын анықтау тараптардың алдымен банктік қарыз шарты бойынша, содан кейін – қарыз алушыны қарызды пайдалануға тиесілі сыйақымен қарызды мерзімінен бұрын қайтару туралы банк хабардар еткеннен кейін туындайтын құқықтық қатынастар бойынша, содан кейін-сот шешімінен кейін пайда болған құқықтық қатынастарды дұрыс айқындауға ықпал етеді. Яғни, бұрын айтылғандай, трансформация, кейбір құқықтық қатынастардың басқаларына айналуы нақтылануға жатады.

Қарыз берушіде қарыз алушыдан қарыз нысанасын мерзімінен бұрын қайтаруды талап ету құқығы туындайтын жағдайлар АК 722-бабының 3, 4-тармақтарында ғана емес, АК 721-бабының 3-тармағында, 720-бабының 3-тармағында, 721-бабының 2-тармағында да көзделген. Осылайша, банктің қарыз беруші ретінде АК-нің 404-бабының 1-тармағына сәйкес келетін және банктік қарыз шартын (АК-нің 401-бабының 1-тармағы) бұзу болып табылатын шартты орындаудан біржақты бас тарту (шарттан бас тарту) құқығы заңнамалық тұрғыдан бекітілген, бұл туралы бұрын егжей-тегжейлі айтылған. Банктің қарыз алушыдан қарыз нысанасын мерзімінен бұрын қайтаруды талап етуге ұқсас құқығы банктік қарыз шартының талаптарында да көрсетілген.

Міндеттемені орындау мерзімі өткен кезде банк қарыз алушыны төлемдер енгізу қажеттілігі және қарыз алушының өз міндеттемелерін шартта көзделген тәсілмен және мерзімдерде орындамауының салдары туралы хабардар ете отырып, бірақ міндеттемені орындау мерзімі өткен күннен бастап отыз жұмыс күнінен кешіктірмей, Қарыз алушыға банктік қарыз шартын орындаудан біржақты бас тарту (шарттан бас тарту) туралы хабарлайды. Көрсетілген мән-жайларды сот мұқият тексеруге тиіс, өйткені қарыз және сыйақы нысанасын мерзімінен бұрын қайтару бойынша мерзім өткеннен кейін міндеттемелерді тоқтату туралы қорытынды жасауға болады, ал АК-нің 401-бабы 3-тармағының нормаларына сәйкес шартты орындаудан бас тарту шартты бұзу ретінде бағаланады. Хабарламадан туындайтын талаптар қанағаттандырылмаған жағдайда банк Қарыз алушыдан қарыз нысанасын (оның қалған бөлігін) тиесілі сыйақымен бірге сот тәртібімен талап етуге құқылы, бұл банктер туралы Заңның 36-бабының нормаларына сәйкес келеді.

Істердің осы санатын қарау кезінде соттар қарыз берушінің Қарыз алушыға қарызды мерзімінен бұрын қайтару туралы талабының заңдылығын белгілеуі, сондай-ақ бұл туралы тиісті дәлелдемелермен расталуы тиіс қарыз алушының атына хабарлама жіберу рәсімінің сақталуын анықтауы қажет.

Егер сот хабарламаның қарыз алушыға жіберілмегенін не Банктер туралы Заңның 36-бабының талаптарын бұза отырып жіберілгенін анықтаса, судья талап арызды қайтарады, өйткені талапкер істердің осы санаты үшін заңда белгіленген дауды сотқа дейін реттеу тәртібін сақтамағандықтан және осы тәртіпті қолдану мүмкіндігі жоғалмады (АІЖК-нің 152-бабының бірінші бөлігінің 1) тармақшасы). Егер талап сот ісін жүргізуге қабылданған болса, онда ол қараусыз қалдырылады (АІЖК-нің 168-бабының бірінші бөлігі, 279-бабының 1) тармақшасы).

Егер сот банктің қарыз нысанасын мерзімінен бұрын талап етуі туралы, банктің банктік қарыз шартын орындаудан бас тартуы туралы мән-жайлардың болуын анықтаса, банктік қарыз шартын бұзу туралы дербес талап қою талап етілмейді, өйткені бұл мәселені шешу істі мәлімделген талаптардың мәні бойынша қарау кезінде соттың міндетіне кіреді.

АК-нің 403-бабының 4-тармағына сәйкес, егер Тараптардың заңнамалық актілерінде немесе келісімінде өзгеше белгіленбесе, тараптар шарт бұзылған кезге дейін олардың міндеттеме бойынша орындағанын қайтаруды талап етуге құқылы емес. Банктік қарыз шартын бұзған кезде шарттан бас тартылған жағдайда қарыз берушіде борышкерден өзіне берілген қарыз сомасын, сондай-ақ қарыз алушы есептеген, бірақ төлемеген және Қарыз берушіге тиесілі шартты бұзған күні қарызды пайдаланғаны үшін сыйақы сомасын қайтаруды талап ету құқығы туындайды, бұл АК-нің 722-бабының 3,4-тармақтарында заң жүзінде бекітілген.

Бұдан басқа, осы мәселе бойынша Жоғарғы Соттың "мәмілелердің жарамсыздығының кейбір мәселелері және соттардың олардың жарамсыздығының салдарын қолдануы туралы"нормативтік қаулысының 14,15-тармақтарында түсініктемелер берілді.

Бұл ретте АК-нің 404-бабының 4-тармағында көзделген жалпы ереже бойынша, егер АК өзгеше белгілемесе, басқа да заң актілерінде немесе тараптардың келісімінде қарызды мерзімінен бұрын қайтару (шарттан біржақты бас тарту) туралы ескертудің бір айлық мерзімі өткен күн банктік қарыз шартын бұзу күні болып табылады.

Қарыз беруші сотқа талап-арызбен жүгінген және оны қанағаттандырған жағдайда, сот шешімі заңды күшіне енгеннен кейін тараптардың құқықтық қатынастары енді банктік қарыз шартынан емес, борышкердің берешекті өтеу міндетін белгілеген сот актісінен туындайды.

Міндеттемені орындау мәні сот актісі негізінде борышкерден өндіріп алынған ақша қаражаты болып табылады және тиісінше оны орындау атқарушылық іс жүргізу туралы заңда белгіленген шеңберде және тәртіппен жүргізіледі.

Сот шешімі заңды күшіне енгеннен кейін тараптардың банктік қарыз шарты бойынша құқықтық қатынастары тоқтатылатындықтан, қарызды пайдаланғаны үшін сыйақы есептеу, шарт шеңберінде өсімпұлдар, айыппұлдар есептеу тоқтатылады.

АІЖК-нің 239-бабының бірінші бөлігіне сәйкес сот өндіріп алушының өтініші бойынша сот шешімі орындалған күнге Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің қайта қаржыландырудың ресми ставкасын негізге ала отырып, сот шешімі бойынша өндіріп алынған ақша сомаларын тиісті индекстеуді жүргізе алады.

Бұл тәсіл Жоғарғы Соттың "банктік қарыз шарттарынан туындайтын даулар бойынша азаматтық істерді қараудың сот практикасы туралы"нормативтік қаулысының 15, 23-тармақтарында түсіндірілді. Осы санаттағы істер кейбір жағдайларда оларды сот талқылауына дайындау үшін көп уақытты қажет ететін ерекше күрделі істерге жатқызылуы мүмкін.

Талап арызға қоса берілетін негізгі құжаттардың тізбесі

АІЖК-нің 149-бабының талаптарына сәйкес, оның ішінде талапкер өз талаптарын негіздейтін мән-жайларды растайтын құжаттар:

- банктік қарыз шартының көшірмесі;

- жауапкердің сомасы бойынша талапкердің талаптарын негіздейтін берешегін дәлелді және егжей-тегжейлі есептеу;

- егер кепіл берілген болса, кепіл шартының көшірмесі; Тараптар арасындағы Міндеттемелік қатынастардың болуын растайтын өзге де құжаттар; 

- тараптардың хат-хабарлары және т. б.;

- егер талап басқа адамдардың құқықтарын бұзуға негізделген болса: некеде тұру, сондай-ақ балалар туралы деректер және т. б.     

- егер бұл тәртіп заңда белгіленген немесе шартта көзделген болса, дауды реттеудің сотқа дейінгі тәртібінің сақталуын растайтын құжаттар;

- егер дәлелдемелер жауапкерде немесе үшінші тұлғада болса, талапкердің дәлелдемелерді талап ету туралы өтінішхаты

Істерді қарау және шешу кезінде қолдануға жататын заңдар

Конституция.

МК. 

АІЖК.

Заңдар:

- "Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы" 1995 жылғы 30 наурыздағы № 2155 (бұдан әрі-Ұлттық Банк туралы Заң);

- "жылжымайтын мүлік ипотекасы туралы" 1995 жылғы 23 желтоқсандағы № 2723 (бұдан әрі-ипотека туралы Заң);

- "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы" 1995 жылғы 31 тамыздағы № 2444 

- "Қазақстанның Даму Банкі туралы" 2001 жылғы 25 сәуірдегі № 178-II (бұдан әрі-Даму Банкі туралы Заң);

- "атқарушылық іс жүргізу және сот орындаушыларының мәртебесі туралы" 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261-IV (бұдан әрі-атқарушылық іс жүргізу туралы Заң);

-2014 жылғы 16 мамырдағы № 202-V "Рұқсаттар және хабарламалар туралы", 2016 жылғы 26 шілдедегі № 11 – VI "төлемдер және төлем жүйелері туралы" (бұдан әрі-төлемдер туралы Заң);

- "мемлекеттік білім беру жинақтау жүйесі туралы" 2013 жылғы 14 қаңтардағы № 67-V (бұдан әрі-білім беру жинақтау жүйесі туралы Заң);

-2016 жылғы 8 сәуірдегі № 488 – V "Төрелік туралы" (бұдан әрі-Төрелік туралы Заң).

Қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын реттеу мен қадағалау агенттігі Басқармасының 2007 жылғы 23 ақпандағы № 49 "Кредиттеу жөніндегі құжаттаманы жүргізу қағидаларын бекіту туралы" қаулысы (бұдан әрі – Кредиттеу жөніндегі құжаттаманы жүргізу қағидалары).

Банктік қарыз шартының міндетті талаптарының тізбесін айқындау және Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын реттеу мен қадағалау агенттігі Басқармасының 2007 жылғы 23 ақпандағы № 49 қаулысына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы "Қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын реттеу мен қадағалау жөніндегі агенттігі Басқармасының 2011 жылғы 28 ақпандағы № 18 қаулысы Кредиттеу жөніндегі құжаттама"" (бұдан әрі – тізбе).

Жоғарғы Соттың нормативтік қаулылары:

- 2003 жылғы 11 шілдедегі № 5 "сот шешімі туралы";

- 2016 жылғы 25 қарашадағы № 7 "банктік қарыз шарттарынан туындайтын даулар бойынша азаматтық істерді қараудың сот практикасы туралы".

Назар аударыңыз!

«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкендігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды.

Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.

Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.

            Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы  Заң компаниясы