Жаза тағайындау қылмыстық жауаптылық пен жазаны жеңілдететін мән-жайлардың тізбесі
Батыс Қазақстан облысы Теректі аудандық сотының 2016 жылғы 23 мамырдағы үкімімен бұрын сотталмаған д., Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің (бұдан әрі – ҚК) 345-бабының 4-бөлігі бойынша 7 жыл мерзімге көлік құралын басқару құқығынан айыра отырып, кент-колонияда жазасын өтей отырып, 5 жылға бас бостандығынан айыруға сотталды. Д. жәбірленуші өкілінің пайдасына қ. материалдық залалды өтеу есебінен 625 000 теңге және моральдық зиянды өтеу есебінен 1 000 000 теңге, мемлекет кірісіне – 7310,5 теңге сомасында мемлекеттік баж өндірілді. Д. өндіріп алынды: - жәбірленуші өкілінің пайдасына к. материалдық залалды өтеу есебінен 670 000 теңге және моральдық зиянды өтеу есебінен 1 000 000 теңге, мемлекет кірісіне мемлекеттік баж 7760,5 теңге; - жәбірленуші өкілінің пайдасына М. материалдық залалды өтеу есебінен 645 000 теңге және моральдық зиянды өтеу есебінен 1 000 000 теңге мемлекет кірісіне-7510,5 теңге сомасындағы мемлекеттік баж; - жәбірленуші өкілінің пайдасына с. Материалдық залалды өтеу есебіне 1 360 335 теңге және моральдық зиянды өтеу есебіне 500 000 теңге, мемлекет кірісіне – 14 664 теңге сомасында мемлекеттік баж; - жәбірленуші өкілінің пайдасына Ш. 500 000 теңге моральдық зиянды өтеу есебіне, мемлекет кірісіне – 1 060,5 теңге сомасында мемлекеттік баж; - мемлекет кірісіне-1 060,5 теңге сомасында жәбірленушінің пайдасы 500 000 теңге моральдық зиянды өтеу есебінен, мемлекет кірісіне-мемлекеттік баж 1 060,5 теңге; - жәбірленушінің пайдасына ж. Моральдық зиянды өтеу есебіне 500 000 теңге, мемлекет кірісіне-1 060,5 теңге сомасында мемлекеттік баж. Батыс Қазақстан облыстық сотының қылмыстық істер жөніндегі сот алқасының 2016 жылғы 4 шілдедегі қаулысымен үкім өзгертілді: іс бойынша қылмыстық жауаптылық пен жазаны жеңілдететін мән-жайларды тану алынып тасталды. Сот үкімімен Д.абайсызда бес жәбірленушінің өліміне әкеп соқтырған көлік жүргізу кезінде жол ережесін бұзғаны үшін кінәлі деп танылды.
Сотталған Д.Жоғарғы Сот төрағасына оның жауапкершілігі мен жазасын жеңілдететін мән-жайлардың болуына және ауырлататын мән-жайлардың болмауына байланысты ҚК-нің 55-бабы 2-бөлігінің 1-тармағының ережелерін қолдана отырып, тағайындалған жаза бөлігінде болған сот актілерін қайта қарау және бас бостандығынан айыру мерзімін қысқарту туралы өтінішхатпен жүгінді. Сотталғандарға өтінішхатқа жәбірленушілердің Ж., м., т., к., Г., с., Ш. өтеу туралы нотариалды куәландырылған өтініштері қоСотталған Д.Жоғарғот төрағасына оның жауапкершілігі мен жазасын жеңілдететін мән-жайлардың болуына және ауырлататын мән-жайлардың болмауына байланысты ҚК-нің 55-бабы 2-бөлігінің 1-тармағыныін қолдана отырып, тағайындалған жаза бөлігінде болған сот актілерін қайта қарау және бас бостандығынан айыру мерзімін қысқарту туралы өтінішхатпен жүгінді. Сотталғандарға өтінішхатқа жәбірленушілердің Ж., м., т., к., Г., с., Ш. өтеу туралы нотариалды куәландырылған өтініштері қоса берілді. материалдық залал мен моральдық зиян, Қ., м., т., ж., Г. - дан келіп түскен өтініштерге байланысты атқарушылық іс жүргізуді тоқтату туралы қаулылар, С. және Ш. - ның келіп түскен өтініштеріне байланысты атқарушылық құжаттарды қайтару туралы қаулылар, сот үкімі бойынша мемлекет кірісіне өндіріп алуды өтеу туралы БҚО МКД анықтамасы, "Сәлем"сақтандыру компаниясының хаты 4 242 000 теңге мөлшеріндегі х. соманы сақтандыру төлемі туралы. Жоғарғы Сот ТөрағасыныЖоғарғы Сот Төрағасының ұсынысында Батыс Қазақстан облыстық сотының қылмыстық істер жөніндегі сот алқасының 2016 жылғы 4 шілдедегі қаулысын кассациялық тәртіппен қайта қараудың негіздері көрсетілген: негізгі жазаны тағайындау бөлігінде соттардың Д.қатысты құқық нормаларын түсіндірудегі және қолданудағы біркелкілігін бұзу. Сотталған адамның өтінішхатына С.және Ш. жәбірленушілері оның дәлелдерімен келіспейтіндігі туралы қарсылық білдірді. Қарсылықта бұл Д. сот үкімі бойынша өндіріп алынған талап-арыз сомасы өтелді, олар оны кешірмейді және кінәні мойындау, талап-арыздарды өтеу жеңілдететін мән-жайлар және апелляциялық сатыдағы сот қаулысының күшін жоюға негіз бола алмайды деп санайды. Қазақстан Республикасы Қылмыстық іс жүргізу кодексінің (бұдан әрі – ҚІЖК) 494-бабы 7-бөлігінің 18-тармағына сәйкес Жоғарғы Сот Төрағасының ұсынуы бойынша кассациялық саты қылмыстық істе бар және тараптар қосымша ұсынған материалдар бойынша істің нақты мән-жайларының анықталуын және қылмыстық заңның қолҚазақстан Республикасы Қылмыстық іс жүргізу кодексінің (бұдан әрі – ҚІЖК) 494-бабы 7-бөлігінің 18-тармағына сәйкес Жоғарғы Сот Төрағасының ұсынуы бойынша кассациялық саты қылмыстық істе бар және тааптар қосымша ұсынған материалдар бойынша істің нақты мән-жайларының анықталуын және қылмыстық заңның қолданылуын, іс бойынша іс жүргізуді жүзеге асыру кезінде қылмыстық іс жүргізу Заңы нормаларының сақталуын толық көлемде тексереді, бірінші, апелляциялық, кассациялық сатылардағы сот үкімінің немесе қаулысының заңдылығы мен негізділігі. ҚІЖК-нің 485-бабы 1-бөлігінің 5-тармағына сәйкес жазаның дұрыс тағайындалмауы заңды күшіне енген сот үкімдері мен қаулыларын кассациялық тәртіппен қайта қарауға негіз болып табылады. Сот сотталған Д.2016 жылдың 17 қаңтарында сағат 15:00 шамасында "VolkswagenSharan" маркалы автокөлік құралын басқарып, 9.1 және 10.1-тармақтарды өрескел бұзғаны үшін кінәлі деп танылды. ҚР Жол қозғалысы ережесі, қарсы қозғалыс жолағына шығып, "Ваз-21713 138-21"маркалы қарсы келе жатқан автокөлікпен соқтығысуға жол берді.
Көлік құралдарының соқтығысуы нәтижесінде К., Д., С., Т., Н. алған жарақаттарынан қайтыс болды, м., ж., д., а. әртүрлі дене жарақаттарын алды. Жоғарғы Сот Төрағасы соттардың құқық нормаларын түсіндіруде және қолдануда біркелкіліктің бұзылуына байланысты ҚІЖК-нің 485-бабы 2-бөлігінің 3) тармағының негізінде осы іс бойынша сот актілерін кассациялық тәртіппен қайта қарау туралы ұсыныс енгізді. Жоғарғы Соттың қылмыстық істер жөніндегі сот алқасы сот ҚІЖК-нің 125-бабының талаптарына сәйкес зерттелген дәлелдемелерге тиісті бағЖоғарғы Соттың қылмыстық істер жөніндегі сот алқасы сот ҚІЖК-нің 125-бабының талаптарына сәйкес зерттелген дәлелдемелерге тиісті баға берді және сотталушының кінәсінің дәлелденгеніне қатысты дұрыс қорытындыға келді деп санайды. Сотталған Д. - ның кінәсі және оның ҚК-нің 345-бабының 4-бөлігі бойынша іс-әрекеттерінің саралануы оларға дау тудырмайды. Сонымен қатар, апелляциялық сатыдағы сот негізгі жазаны тағайындаған кезде қылмыстық заңның нормаларын бұзуға жол берді. Мәселен, бірінші сатыдағы сот жаза тағайындаған кезде Д. оның қылмыстық жауаптылығы мен жазасын жеңілдететін мән-жайлар ретінде ауырлығы орташа қылмыс жасағаны үшін алғаш рет қылмыстық жауапкершілікке тарту, тұрғылықты жері мен жұмыс орны бойынша оң сипаттама, асырауында кәмелетке толмаған баланың болуы танылды. Алайда апелляциялық сатыдағы сот ҚК-нің 53-бабының 1-бөлігінде санамаланған жеңілдететін мән-жайлар тізбесіне кірмейтіндігіне өз шешімін дәлелдей отырып, мән-жайларды қылмыстық жауаптылық пен жазаны жеңілдететін деп тануды үАлайда апелляциялық сатыдағы сот ҚК-нің 53-бабының 1-бөлігінде санамаланған жеңілдететін мән-жайлар тізбесіне кірмейтіндігіне өз шешімін дәлелдей отырып, мән-жайларды қылмыстық жауапық пен жазаны жеңілдететін деп тануды үкімнен алып тастады, ал оларды осындай деп тану ештеңемен негізделмеген. Ал жазаны жеңілдететін жағдайлардың тізімі мен жауапкершілігі толық емес. Апелляциялық сатыдағы соттың сот үкімімен мойындалған жауапкершілік пен жазаны жеңілдетушілерді алып тастауы Д. ҚК-нің 53-бабының 2-бөлігінің талаптарына қайшы келеді, оған сәйкес жаза тағайындау кезінде осы баптың бірінші бөлігінде көзделмеген мән-жайлар жеңілдетуші ретінде ескерілуі мүмкін. Сот іс материалдарын талдау негізінде сотталған адамның жазасы мен жауапкершілігін жеңілдететін мән-жайларды дұрыс белгілеп, мойындады. ҚК-нің 53-бабының 1-бөлігінде көрсетілмеген мән-жайларды жауапкершілікті және жазаны жеңілдететін деп тануға тыйым салатын қандай да бір негіздер заңда көзделмеген. Ауырлататын мән-жайлардың болмауына байланысты бірінші сатыдағыАуырлататын мән-жайлардың болмауына байланысты бірінші сатыдағы соттың ҚК-нің 55-бабы 2-бөлігінің 1-тармағында көзделген ережелерді қолдануы және көлік құралын басқару құқығынан 7 жыл мерзімге айыра отырып, жазасын колонияда өтей отырып, 5 жыл бас б
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
