217-бапқа түсініктеме. Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің ҚР ҚК жалған банкроттығы
Коммерциялық ұйымның басшысының немесе меншік иесінің, сол сияқты дара кәсіпкердің кредиторларға тиесілі төлемдерді кейінге қалдыру немесе бөліп төлеу немесе қарыздардан жеңілдіктер алу үшін, сондай-ақ егер бұл әрекет үлкен зиян келтірсе, қарыздарды төлемеу үшін кредиторларды адастыру мақсатында өзінің дәрменсіздігі туралы көрінеу жалған хабарлауы, —
бес жүзден сегіз жүзге дейінгі айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде немесе сотталған адамның бес айдан сегіз айға дейінгі кезеңдегі жалақысы немесе өзге де табысы мөлшерінде айыппұл салуға не бір жылға дейінгі мерзімге бас бостандығын шектеуге не төрт айға дейінгі мерзімге қамауға алуға не бір жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыруға жүзден екі жүз айға дейінгі айыппұлмен жазаланады немесе бір жылдан екі айға дейінгі кезеңде немесе онсыз сотталған адамның жалақысы немесе өзге де табысы мөлшерінде.
Қылмыстың қоғамдық қауіптілігі экономикалық қатынастардың қалыпты жұмыс істеуіне нұқсан келтіруден және мемлекетіміздің экономикасына орасан зор зиян келтіруден көрінеді.
Бұл қылмыстың объектісі банкроттық рәсімін жүзеге асыруға байланысты туындайтын қоғамдық қатынастар болып табылады. Қосымша объект — кредиторлардың мүліктік мүдделері.
Жалған банкроттықтың объективті жағы коммерциялық ұйымның басшысының немесе меншік иесінің, сол сияқты дара кәсіпкердің кредиторларға тиесілі төлемдерді кейінге қалдыру немесе бөліп-бөліп төлеу немесе қарыздардан жеңілдіктер алу үшін, сондай-ақ егер бұл әрекет ірі залал келтірсе, қарыздарды төлемеу үшін кредиторларды адастыру мақсатында өзінің дәрменсіздігі туралы көрінеу жалған хабарлауынан тұрады.
"Банкроттық туралы" ҚР Заңының 1-бабының 27-тармағына сәйкес борышкердің банкроттықты тану туралы сотқа көрінеу жалған өтініші немесе борышкердің кредиторлардың талаптарын толық көлемде қанағаттандыру мүмкіндігі болған кезде кредиторлардың бақылауымен соттан тыс тәртіппен банкроттық туралы ресми хабарлауы жалған банкроттық деп танылады.
Қылмыс тек әрекет арқылы жасалады: төлем қабілетсіздігі туралы жалған хабарландыру, ал іс жүзінде борышкер несие берушілердің талаптарын қанағаттандыруға қабілетті. Төлем қабілетсіздігі туралы хабарландыру борышкерге кредиторлардың талаптары қойылғанға дейін не осындай талаптар қойылғаннан кейін де жүргізілуі мүмкін.
Осы Заңның 5-бабының 2-тармағына сәйкес, егер борышкер сотқа банкрот деп тану туралы өтініш берсе немесе борышкер кредиторлардың талаптарын толық көлемде қанағаттандыру мүмкіндігі болған жағдайда кредиторлармен келісім бойынша соттан тыс тәртіппен өзінің банкроттығы туралы ресми түрде жарияласа, кредиторлар борышкерден осы келтірілген залалды өтеуді талап етуге құқылы.
Әр түрлі жағдайларда (шығын, рентабельділік, басқа кәсіпорынмен бірігу және т.б.) кәсіпорынды заңды тұлға ретінде тарату туралы шешім жиі туындайды. Қаржылық қиындықтарды сезіне бастаған кәсіпорын, әдетте, таратылмаған және кредиторлармен (салық органдарымен) есеп айырысу жүргізу үшін жеткіліксіз мүлік қалдықтарымен борышкер кәсіпорынның басшыларымен немесе меншік иелерімен (құрылтайшыларымен) ортақ мүдделермен байланысты тұлғалардың пайдасына өз активтерінің (мүлкінің) негізгі бөлігін иеліктен шығаруды жүргізеді. Бұл ретте банкроттық рәсімі борышкер-кәсіпорынның қаржы-шаруашылық қызметінде теріс пайдаланғаны үшін жауапкершіліктен құтылу және дәрменсіз борышкерді қарызсыз деп жариялау құралы ретінде пайдаланылады.
Қылмыс үлкен зиян келтірілген сәттен бастап аяқталды деп саналады. Қарастырылып отырған қылмысқа қатысты ірі залал деп қасақана банкроттық кезіндегідей залал түсініледі.
Арнайы қылмыс субъектісі-коммерциялық ұйымның басшысы немесе меншік иесі не дара кәсіпкер.
Қылмыстың субъективті жағы тікелей ниетті білдіреді. Кінәлі адам өздерінің дәрменсіздігі туралы жалған мәлімдеме жасайтынын, үлкен зиян келтіру мүмкіндігін немесе сөзсіз болатынын алдын-ала білетінін және оны жасағысы келетінін түсінеді. Қылмыстың мақсаты-төлем қабілетсіздігі туралы жалған хабарлау, несие берушілерге төленетін төлемдерді кейінге қалдыру немесе бөліп төлеу немесе қарыздардан жеңілдіктер алу, сондай-ақ қарыздарды төлемеу.
Қазақстан Республикасының Еңбек сіңірген қайраткері, заң ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Ұлттық Жаратылыстану ғылымдары академиясының академигі И. Ш. БОРЧАШВИЛИДІҢ Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексіне 2007 жылғы түсініктемесі
Актінің өзгертілген күні: 02.08.2007 актінің қабылданған күні: 02.08.2007 қабылданған орны: жоқ актіні қабылдаған Орган: 180000000000 әрекет аймағы: 100000000000 норма шығарушы орган берген НҚА тіркеу нөмірі: 167 акт мәртебесі: new құқықтық қатынастар саласы: 028000000000 акт нысаны: COMM Заң күші: 1900 акт тілі: rus
Конституция Заң Кодекс Норматив Жарлық Бұйрық Шешім Қаулы Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
