65-бап. Салықтық міндеттеме мен талап бойынша талап қоюдың ескіру мерзімдері Қазақстан Республикасының Салық кодексі 

     1. Мынадай: 

     1) салық органы салықтар мен бюджетке төленетін төлемдерді есептеуге, есепке жазуға немесе олардың есептелген, есепке жазылған сомасын қайта қарауға құқылы болатын; 

     2) салық төлеуші (салық агенті): 

     салықтық есептілікті ұсынуға міндетті; 

     салықтық есептілікке өзгерістер мен толықтырулар енгізуге құқылы болатын; 

     салықтар мен бюджетке төленетін төлемдерді, өсімпұлдарды есепке жатқызуды және (немесе) қайтаруды талап етуге құқылы болатын уақыт кезеңі салықтық міндеттеме мен талап бойынша талап қоюдың ескіруі деп танылады.  

     2. Талап қоюдың ескіру мерзімі: 

     1) салық төлеушілердің мынадай санаттары: 

     Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік кодексімен ірі кәсіпкерлік субъектілеріне жатқызылған; 

     қызметін жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшартқа сәйкес жүзеге асыратын; 

     осы Кодекстің 33-тарауында белгіленген талаптарды сақтау жөніндегі міндеттемелері бар Қазақстан Республикасының резиденттері; 

     есепке жатқызу әдісімен төленген импортталатын тауарларға қосылған құн салығының сомалары бөлігінде қосылған құн салығын төлеушілер үшін бес жылды құрайды; 

     2) осы тармақтың 1) тармақшасында көрсетілмеген салық төлеушілер үшін үш жылды құрайды. 

     3. Егер осы баптың 4 – 7-тармақтарында өзгеше көзделмесе, талап қоюдың ескіру мерзімінің өтуі тиісті салықтық кезең аяқталғаннан кейін басталады. 

     4. Мынадай жағдайларда: 

     1) преференциялар объектісі танылғанға дейін инвестициялық салықтық преференциялар шегерім әдісімен қолданылған кезде – инвестициялық салықтық преференциялардың қолданылуы кезінде және преференциялар объектісі танылған күннен бастап бес жыл бойы; 

     2) тиісті келісімнің (шарттың, келісімшарттың) қолданылу кезеңінде осы Кодекстің 17-бөліміне сәйкес салықтық преференциялар мен жеңілдіктерді қолдану көзделген салықтар бойынша – осындай келісімнің (шарттың, келісімшарттың) қолданылу кезеңі ішінде және: 

     осындай келісімнің (шарттың, келісімшарттың) қолданылу мерзімі өткен күннен бастап; 

     осындай келісімнің (шарттың, келісімшарттың) қолданысы өзгедей тоқтатылған жылдан кейінгі жылдың бірінші қаңтарынан бастап бес жыл бойы салық төлеуші салықтардың сомаларын есептеуге құқылы, ал салық органы есептеуге және есепке жазуға құқылы. 

     5. Қызметін жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшартқа сәйкес жүзеге асыратын салық төлеушілер бойынша салық органы осындай келісімшарттың қолданылу кезеңі ішінде және қолданылу мерзімі аяқталғаннан кейін бес жыл бойы: 

     үстеме пайда салығын; 

     өнімдерді бөлу бойынша Қазақстан Республикасының үлесін; 

     есептеу әдістемесінде рентабельділіктің ішкі нормасының көрсеткіші немесе пайданың ішкі нормасының көрсеткіші не R-фактор (кірістілік көрсеткіші) пайдаланылатын салықтар мен бюджетке төленетін төлемдердің сомасын есепке жазуға және (немесе) олардың есептелген, есепке жазылған сомасын қайта қарауға құқылы. 

     6. Талап қоюдың ескіру мерзімінің өтуі: 

     1) Қазақстан Республикасының аумағында алғаш рет пайдалануға берілген өндірістік мақсаттағы ғимараттар мен құрылысжайларды салу кезеңіндегі салықтық міндеттеме және қосылған құн салығының асып кету сомасын қайтару туралы талап бойынша осы Кодекстің 129-бабы 2-тармағының 2) тармақшасы қолданылған жағдайда – мұндай ғимараттар мен құрылысжайлар алғаш рет пайдалануға берілген салықтық кезең аяқталғаннан кейін; 

     2) геологиялық барлау жұмыстарын жүргізу және кен орнын жайластыру кезеңіндегі салықтық міндеттеме және қосылған құн салығының асып кету сомасын қайтару туралы талап бойынша осы Кодекстің 129-бабы 2-тармағының 1) тармақшасында көзделген қайтару тәртібі қолданылған жағдайда – кең таралған пайдалы қазбаларды, жерасты суларын және емдік балшықтарды қоспағанда, жер қойнауын пайдалануға арналған тиісті келісімшарт шеңберінде өндірілген пайдалы қазбалар экспортының басталуы тұспа-тұс келетін салықтық кезең аяқталғаннан кейін басталады; 

     3) осы Кодекстің 122 және 126-баптарында көзделген тәртіппен қосылған құн салығының асып кетуінің расталған сомасын есепке жатқызу (немесе) қайтару жүргізілген жағдайда – осындай соманың анықтығы, оның ішінде Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес салықтық тексеру нәтижелеріне шағым жасау нәтижелері бойынша расталған салықтық кезең аяқталғаннан кейін басталады. 

     7. Салықтың, бюджетке төленетін төлемнің, өсімпұлдардың артық (қате) төленген сомасын есепке жатқызу және (немесе) қайтару үшін талап қоюдың ескіру мерзімінің өтуі осы Кодекстің 122-бабының 5-тармағына сәйкес айқындалады. 

     8. Талап қоюдың ескіру мерзімі: 

     1) салықтар мен бюджетке төленетін төлемдерді есепке жазу және (немесе) олардың есептелген сомасын қайта қарау бөлігінде салық төлеуші (салық агенті) талап қоюдың ескіру мерзімі күнтізбелік бір жылға жетпей өтетін кезеңдегі қосымша салықтық есептілікті немесе хабарлама бойынша салықтық есептілікті ұсынған жағдайда – күнтізбелік бір жылға; 

     2) бюджетке төленетін корпоративтік табыс салығын есепке жазу және (немесе) оның есептелген сомасын қайта қарау бөлігінде салық төлеуші (салық агенті) талап қоюдың ескіру мерзімі күнтізбелік бір жылға жетпей өтетін кезеңдегі залалдарды ауыстыру бөлігінде қосымша салықтық есептілікті ұсынған жағдайда – күнтізбелік үш жылға; 

     3) Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттың негізінде бейрезиденттің бюджеттен табыс салығын қайтаруға арналған салықтық өтінішін қарау нәтижелері бойынша шығарылған шешім орындалғанға дейін; 

     4) осы Кодекстің 232-бабына сәйкес жүргізілген өзара келісу рәсімінің қорытындылары бойынша қабылданған шешім орындалғанға дейін; 

     5) анықталған бұзушылықтар бөлігінде – талап қоюдың ескіру мерзімі өткенге дейін жіберілген және табыс етілген, камералдық бақылау нәтижелері бойынша анықталған алшақтықтар туралы хабарлама, тауарларды өткізу, жұмыстарды орындау және қызметтерді көрсету бойынша айналымның нақты жасалғанын растау туралы хабарлама орындалғанға дейін;  

     6) салықтық берешекті өтеу туралы хабарлама және жеке тұлғаның салықтық берешегі өтелгені туралы хабарлама орындалғанға дейін; 

     7) салық органы инвестор халықаралық төрелікте бастамашылық жасаған төрелік талқылау бойынша ол шағым жасаған салықтық кезең басталғаннан бастап осындай төрелік талқылау бойынша түпкілікті шешім шығарылғанға дейінгі кезеңде талқылаудың нысанасы болып табылған салықтар мен бюджетке төленетін төлемдерді есепке жазу және (немесе) олардың есептелген, есепке жазылған сомаларын қайта қарау бөлігінде – осындай талқылау аяқталғаннан кейін бес жылға; 

     8) салық органының Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген берешекті өндіріп алу туралы шарт бойынша коллекторлық қызметті жүзеге асыратын салық төлеушінің салықтарын және бюджетке төленетін төлемдерін есепке жазу және (немесе) олардың есептелген, есепке жазылған сомасын қайта қарауы бөлігінде – көрсетілген шарт бойынша коллекторлық қызмет бойынша қызмет көрсету аяқталған жылдан кейінгі жылдан бастап күнтізбелік үш жылға ұзартылады. 

     9. Салықтар мен бюджетке төленетін төлемдерді есепке жазу және (немесе) олардың есептелген, есепке жазылған сомасын қайта қарау бөлігінде талап қоюдың ескіру мерзімі: 

     1) салықтық тексеру басталған күннен бастап салықтық тексеру нәтижелері туралы хабарлама орындалған күнге дейінгі; 

     2) салық органы лауазымды адамдарының әрекеттеріне (әрекетсіздігіне) шағым берілген күннен бастап жоғары тұрған салық органы шешім шығарған және (немесе) сот актісі заңды күшіне енген күнге дейінгі кезеңге тоқтатыла тұрады. 

     Салықтық тексеру салықтық тексерудің басталу күніне күнтізбелік отыз күннен аз уақыт қалған салықтық кезеңдегі талап қоюдың ескіру мерзімінің өтуіне дейін осындай мерзім өткеннен кейін аяқталған жағдайда, талап қоюдың ескіру мерзімін тоқтата тұру көрсетілген салықтық кезеңге қолданылмайды. Осындай салықтық тексерумен қамтылған қалған салықтық кезеңдер бойынша тексерілетін кезеңдегі талап қоюдың ескіру мерзімі салықтық тексеру басталған салықтық кезеңнен кейінгі салықтық кезеңнен бастап тоқтатыла тұрады.  

Қазақстан Республикасының 2025 жылғы 18 шiлдедегi № 214-VIII ҚРЗ Кодексі 

Қазақстан Республикасының  

Президенті  

© 2012. Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің «Қазақстан Республикасының Заңнама және құқықтық ақпарат институты» ШЖҚ РМК  

 Конституция Заң Кодекс Норматив Жарлық Бұйрық Шешім Қаулы Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы