Қылмыстық іс жүргізуді тоқтату, қылмыстық жауаптылыққа тартудың ескіру мерзімінің өтуіне байланысты қылмыстық іс жүргізу тоқтатылды
Жамбыл облысы Байзақ аудандық сотының 2016 жылғы 21 желтоқсандағы қаулысымен Ш. бұрын сотталмаған, Қазақстан Республикасының 2016 жылғы 13 желтоқсандағы «Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің жиырма бес жылдығына байланысты рақымшылық жасау туралы» Заңының (бұдан әрі – Рақымшылық туралы заң) 6-бабы 1-бөлігіне сәйкес ҚК-нің 346-бабы 1-бөлігімен айыпталған жазадан босатылып, қылмыстық іс жүргізу тоқтатылған. Осы соттың 2017 жылғы 29 қыркүйектегі қаулысымен аталған сот қаулысына өзгеріс енгізіп, Ш.-ны қосымша жаза ретінде көлік құралдарын басқару құқығынан 3 жылға айырған. Жамбыл облыстық сотының қылмыстық істер жөніндегі сот алқасының 2017 жылғы 6 қарашадағы қаулысымен көрсетілген қаулының күші жойылып, қылмыстық теріс қылық іс бойынша шешілмей қалған мәселелер қылмыстық-процестік заңнамада белгіленген тәртіпте қайта қаралу мүмкіндігі туралы түсіндірілген.
Қылмыстық іс жүргізуді тоқтату, қылмыстық жауаптылыққа тартудың ескіру мерзімінің өтуіне байланысты қылмыстық іс жүргізу тоқтатылды
Бірініші сатыдағы сот Ш-ның көлік құралын басқару құқығынан айырылған адам бола тұра, алкогольдік масаң күйде көлік басқарғаны толық дәлелденді және оның әрекеті ҚК-нің 346-бабы 1-бөлігімен дұрыс сараланды деп Рақымшылық туралы заңның 2-бабы 1-бөлігіне сілтеме жасай отырып, оған қатысты қылмыстық іс жүргізуді тоқтату туралы қаулы қабылдаған. Аталған қаулыда Ш.-ның қылмыстық құқық бұзушылық әрекет жасағандығы басты сот талқылауында жан-жақты зерттелген және объективті бағаланған дәлелдемелермен бекітілген. Алайда, сот бұл істі қарау барысында қылмыстық және қылмыстықпроцестік заңнама нормаларының бұзылуына жол берген. Егер рақымшылық жасау актiсi жасалған іс-әрекет үшiн жаза қолдануды жойса, Қазақстан Республикасының Қылмыстық-процестік кодексінің (бұдан әрі - ҚПК) 35-бабы 1-бөлігінің 3) тармағына сай қылмыстық іс рақымшылық заңының негізінде тоқтатылуға жатады. Бірақ, Рақымшылық туралы заңның 7-бабы 3-бөлігінде рақымшылық жасауға жататын адамдар тек қана негізгі жазадан босатылатыны көзделген. Қылмыстық заңның айып ретінде тағылған бабының санкциясы негізгі жазамен қатар, міндетті қосымша жаза көздеген жағдайда, сот бұл істің мән-жайына қарай Ш.-ны ҚК-нің 346-бабы 1-бөлігі бойынша негізгі жазадан босатып, көлікті басқару құқығынан айыру түріндегі міндетті қосымша жаза тағайындап, айыптау үкімін шығаруға тиіс болған. Ал, сот заңның бұл талаптарын орындамай, Ш.-ға ҚК-нің аталған бабында көзделген белгілi бiр лауазымдарды атқару немесе белгiлi бiр қызметпен айналысу құқығынан айыру түріндегі міндетті қосымша жазаны тағайындамаған. Істің мұндай тұрғысында, Ш.-ға қатысты сот қаулысының күші жойылып, қылмыстық іс жаңадан қарау үшін бірінші сатыдағы сотқа жолдануы тиіс. Бірақ, Ш. төменде көрсетілгендердің негізінде қылмыстық жауаптылықтан босатылуға, оған қатысты қылмыстық іс жүргізу тоқтатылуға, ал прокурордың наразылығы қанағаттандырусыз қалдырылуға жатады. Атап айтқанда, ҚК-нің 71-бабы 1-бөлігі 1), 3) тармақтарына және ҚПК-нің 35-бабы 1-бөлігі 4) тармағына сәйкес егер қылмыстық теріс қылық жасалған күннен бір жыл өтсе, адам қылмыстық жауаптылыққа тартудың ескіру мерзімінің өтуіне байланысты қылмыстық жауаптылыққа тартылмайды және бұл іс бойынша іс жүргізуді болғызбайтын мән-жайлар болып табылады. Қылмыстық теріс қылықтар бойынша бұл мерзімнің өтуi жаңа қылмыстық құқық бұзушылықтың жасалуына қарамастан тоқтатыла тұрмайды және үзілмейді. Сот қаулысымен Ш. өзі кінәлі деп танылған қылмыстық теріс қылықты 2016 жылғы 3 желтоқсанда жасаған және бұл оқиға орын алған күннен бастап бүгінгі күнге дейін бір жылдан астам уақыт өтіп кеткен. Жоғарыда баяндалғандардың негізінде, Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының қылмыстық істер жөніндегі сот алқасы сотталған Ш.-ға қатысты бірінші сатыдағы сот қаулысының күшін жойып, апелляциялық сатыдағы сот алқасының қаулысын өзгертті, яғни оның жоғарыда аталған сот қаулысын күшінде қалдыру бөлігінің күшін жойды. Қылмыстық жауаптылыққа тартудың ескіру мерзімінің өтуіне байланысты Ш. қылмыстық жауаптылықтан босатылып, оған қатысты қылмыстық іс жүргізу тоқтатылды. Қазақстан Республикасы Бас Прокурорының наразылығы қанағаттандырусыз қалдырылды.
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
