208-бапқа түсініктеме. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексін құруға меншік құқығының ауысуы
Түсініктеме берілген мақала "мекеме" терминін қолдана отырып, мекемеге құқық субъектісі ретінде емес, меншік құқығының объектісі болып табылатын мүліктік кешен ретінде сілтеме жасайды. Бұл тұрғыда біз мекемеге меншік құқығын беру туралы айтып отырмыз. Мысалы, бір жеке меншік иесі басқа мекемені мүліктік кешен ретінде сататын жағдай әбден мүмкін. Бұл Конституцияның 26-бабының 1-тармағының ережесінен туындайды, оған сәйкес "Қазақстан Республикасының азаматтары заңды түрде сатып алынған кез келген мүлікті жеке меншікте иелене алады".
Сирек кездеседі, бірақ негізінен мемлекеттік мекемені жекешелендіру немесе жеке мекемені ұлттандыру кезінде мекемеге меншік құқығының ауысуы мүмкін. Конституцияның 26-бабының 3-тармағына сәйкес " сот шешімінен басқа ешкім өз мүлкінен айырыла алмайды. Заңда көзделген айрықша жағдайларда мүлікті мемлекет мұқтажы үшін мәжбүрлеп иеліктен шығару оның баламалы өтелуі шартымен жүргізілуі мүмкін".
Жоғарыда аталған барлық жағдайларда жаңа меншік иесі бар мекеме өзінің баланстық мүлкін жедел басқару құқығын сақтайды. Керісінше, Мемлекеттік жекешелендіру кәсіпорнының меншік иесі өзгерген кезде - кәсіпорын мүліктік кешен ретінде шаруашылық серіктестіктің құрамына кіреді, ол өзі оған өткен мүліктің иесі болады.
Конституция Заң Кодекс Норматив Жарлық Бұйрық Шешім Қаулы Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
Түсініктеме Қазақ мемлекеттік заң университетінің Жеке құқық ғылыми-зерттеу орталығының ғылыми-практикалық зерттеулер бағдарламасы аясында дайындалды.
Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің жобасын дайындау жөніндегі жұмыс тобының жетекшісі Қазақстан Республикасы Ғылым Академиясының корреспондент-мүшесі, профессор М. К. Сүлейменов
Басшының орынбасары профессор Басин Ю. г.
