Тәртіптік жауапкершілікке тарту
"Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 44-бабында Мемлекеттік қызметке кір келтіретін тәртіптік теріс қылықтар жасағаны үшін қызметтік сәйкестігінің толық предупреждстігі туралы ескерту немесе лауазымын төмендету, сондай-ақ Ш. Қазақстан Республикасы Заңының 50-бабы 1-тармағының 4) тармақшасында көзделген тәртіптік теріс қылық жасағаны үшін қызметке толық сәйкес предупреждстігі туралы ескерту түрінде тәртіптік жауаптылыққа тарту туралы 2020 жылғы 9 қарашадағы № 139 ж/к бұйрықты заңсыз деп тану және күшін жою туралы "Алматы облысы Ескелді ауданы әкімінің аппараты" ММ-ге сотқа талап арызбен жүгіндіҚазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы " (бұдан әрі-заң). Алматы облысы Ескелді аудандық сотының 2020 жылғы 15 желтоқсандағы шешімімен Ш. - ның талап-арыз талаптары қанағаттандырылды. Алматы облыстық сотының азаматтық істер жөніндегі сот алқасының 2021 жылғы 23 ақпандағы қаулысымен сот шешімі өзгеріссіз қалды.
Тәртіптік жауапкершілікке тарту
Жоғарғы Соттың азаматтық істер жөніндегі сот алқасы апелляциялық сот сатысының қаулысын келесі негіздер бойынша күшінде қалдырды. Іс бойынша Алматы облысы Ескелді ауданы әкімінің 2017 жылғы 7 сәуірдегі өкімімен Ш.Алматы облысы Ескелді ауданы Сырымбет ауылдық округінің әкімі лауазымына тағайындалғаны анықталды. 2019 жылғы 20 желтоқсанда "Ескелді ауданы Сырымбет ауылдық округі әкімінің аппараты" ММ мен "В" ЖШС арасында Құжаттарды мұрағаттау бойынша қызметтерді жүзеге асыруға мемлекеттік сатып алу туралы шарт жасалды. Көрсетілген қызметтер үшін 180 000 теңге мөлшерінде ақы төлеу 2019 жылға салынған бюджет қаражаты есебінен, қызметтердің орындалу мерзімі шартқа қол қойылған күннен бастап күнтізбелік отыз күнде көзделген. 2019 жылғы 26 желтоқсанда орындалған жұмыстар актісіне қол қойылды, соның негізінде "В" ЖШС шотына 180 000 теңге сомасында төлем аударылды, дегенмен ол кезде жұмыстар әлі орындалмаған. Бұл фактіні Ескелді ауданының прокуратурасы 2020 жылғы шілдеде жергілікті атқарушы органдардың "мемлекеттік сатып алу туралы"Қазақстан Республикасының Заңын сақтауына талдау жүргізу барысында анықтады. Қазақстан Республикасы Алматы облысының мемлекеттік қызмет істері агенттігінің атына ұсыныс жолданды.
Ұсынымды қарау нәтижелері бойынша Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің Әдеп жөніндегі кеңесінің шешімімен Ескелді ауданының әкіміне Заңның 50-бабы 1-тармағының 4) тармақшасында көзделген тәртіптік теріс қылық жасағаны үшін (шешімдерді дайындау және қабылдау кезінде жеке және (немесе) заңды тұлғаларға заңсыз артықшылық бергені үшін) Ш.жаза қолдану ұсынылды. Ескелді ауданы әкімінің 2020 жылғы 9 қарашадағы өкімімен Ш. қызметтік сәйкестіктің толық предупреждстігі туралы ескерту түрінде тәртіптік жауапкершілікке тартылды. Ш.осы іс бойынша өзінің талаптарын тәртіптік жаза жасалған теріс қылықтың ауырлығына сәйкес келуі керек, "заңсыз артықшылық беру" ұғымына кез-келген әрекетті жатқызуға болады, бірақ егер біреуге артықшылық берілсе, онда осындай мәселені шешуден бас тартқан адам болуы керек. Жаза қолдану кезінде "В" ЖШС бұрын құжаттарды тиісті түрде мұрағаттау бойынша қызметтер көрсеткені және өзі қабылдаған міндеттемелерді орындауда күмән жоқ екені ескерілмеген. Бөлінген қаражатты 2019 жылы игеру қажет болды. Тексеру кезінде шарт бойынша барлық жұмыстар орындалды. Талапкердің талаптарын қанағаттандыра отырып, бірінші сатыдағы сот пандемияға байланысты Шарттың "В" ЖШС мерзімінде орындалмағанын негізге алды. Сонымен қатар, сот жауапкердің талапты мойындауын қабылдады. Апелляциялық сатыдағы сот бұл пайымдауларды дұрыс деп тани отырып, бұдан басқа, "В" ЖШС-нің шарттық міндеттемелерін қандай да бір теріс салдар келтірместен толық орындағанын атап өтті. Сот алқасы жергілікті соттар жауапкердің талап қоюды мойындауымен шектелмей, талапкердің өзі жасаған теріс қылық сипаты туралы дәлелдеріне баға беріп, оның іс-әрекеттерінде жеке және (немесе) заңды тұлғаларға шешімдер дайындау және қабылдау кезінде заңсыз артықшылық беру сияқты тәртіптік теріс қылық құрамының бар-жоғын анықтауы керек деп санайды. Заңның 44-бабына сәйкес мемлекеттік қызметшінің тәртіптік теріс қылығы мемлекеттік қызметшінің өзіне жүктелген міндеттерді құқыққа қайшы, кінәлі орындамауы немесе тиісінше орындамауы, лауазымдық өкілеттіктерін асыра пайдалануы, қызметтік тәртіп пен қызметтік әдепті бұзуы, сол сияқты Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген мемлекеттік қызметте болуына байланысты шектеулерді сақтамауы болып табылады. Бұл ретте Заңның жекелеген нормасы - 50-бап-Мемлекеттік қызметке кір келтіретін тәртіптік теріс қылықтардың тізбесін қамтиды.
Тәртіптік жауапкершілікке тарту
Оларға басқа мемлекеттік органдардың, ұйымдардың қызметіне заңсыз араласу; өзінің материалдық мүдделерін не жақын туыстары мен жекжаттарын қанағаттандыруға байланысты мәселелерді шешу кезінде өзінің лауазымдық өкілеттіктерін пайдалану; шешімдер дайындау және қабылдау кезінде жеке және (немесе) заңды тұлғаларға заңсыз артықшылық беру және басқалар сияқты теріс қылықтар жатады. Заңның 44-бабы Мемлекеттік қызметке кір келтіретін тәртіптік теріс қылықтар жасағаны үшін қызметтік сәйкестіктің толық предупреждстігі туралы ескерту немесе мемлекеттік лауазымын төмендету, сондай-ақ жұмыстан шығару сияқты жаза қолдану түріндегі жауапкершілікті арттыруды көздейді. Сонымен қатар, мұндай жазаның болуы болашақта мемлекеттік қызметке кіруге кедергі болуы мүмкін. Жоғарыда аталған нормаларды жүйелі түсіндіруден биліктің беделін түсіру деп шенеуніктің азаматтардың алдында билік органдарының қадір-қасиеті мен беделіне нұқсан келтіретін әрекеттер жасауын түсіну керек. Мемлекеттік қызметке кір келтіретін теріс қылықтарға мемлекеттік қызметші өзімшіл немесе өзге де жеке мүдделерін көздеп, саналы түрде жасайтын теріс қылықтар жатқызылуы тиіс. Заң, атап айтқанда 50-бап, қандай іс-әрекеттерді жеке және (немесе) заңды тұлғаларға шешімдер дайындау және қабылдау кезінде заңсыз артықшылық беру ретінде қарастыру керектігі туралы нақты түсіндірмені қамтымайды. Алайда, "артықшылық" сөзінің өзі басқалармен салыстырғанда біреудің артықшылығын мойындауды білдіреді. Басқаша айтқанда, талапкер талап арызда дұрыс атап өткендей, егер біреуге артықшылық берілсе, онда осындай мәселені шешуден бас тартылған адам болуы керек.
Сонымен қатар, артықшылық беру сияқты әрекет заңсыз болуы керек және оны мемлекеттік қызметші шешім қабылдау және дайындау кезінде жасауы керек. Осы жағдайға қатысты Ш. - ның "В" ЖШС-ге заңсыз артықшылық беруі жеткізушіні таңдау кезінде орын алуы мүмкін. Алайда, іс материалдарынан Мемлекеттік сатып алу туралы шарт бір көзден алынған тәсілмен жасалғаны шығады. Талапкер жасаған теріс қылық орындалған жұмыстар актісіне мерзімінен бұрын қол қоюды білдіреді, ал Қазақстан Республикасы Бюджет Кодексінің 97-бабының 6-тармағына сәйкес мемлекеттік мекеме жасалған азаматтық-құқықтық мәмілелерге сәйкес тауарлардың, орындалған жұмыстардың және (немесе) көрсетілген қызметтердің жеткізілуін растаудың дұрыстығын қамтамасыз етеді. Алайда, бұл теріс қылық "В" ЖШС-нің кез-келген адамға заңсыз артықшылық беруімен байланысты емес, бірақ 2019 жылдың қараша айының соңында бөлінген бюджет қаражатын жыл соңына дейін игеру қажеттілігінен туындайды. Осылайша, тәртіптік теріс қылық түрін дұрыс анықтамау тәртіптік жауапкершілік түрін дұрыс анықтамауға әкелді.
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
