Қылмыстық іс жүргізу заңының нормаларын елеулі бұза отырып алынған деректер дәлелдемелер ретінде жол берілмейді деп танылуға тиіс
2019 жылғы 25 қарашадағы Шығыс Қазақстан облысы Өскемен қаласының № 2 сотының үкімімен: қ., бұрын сотталмаған, Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің (бұдан әрі – ҚК) 300-бабының 1-бөлігінде көзделген қылмыс жасағаны үшін кінәсіз деп танылды және қылмыс жасағаны дәлелденбегені үшін ақталды, - ҚК-нің 296-бабының 2-бөлігі бойынша қоғамдық 25 сағат мерзімге жұмыс істейді. Жәбірленушілерге өтемақы қорына 5 АЕК - 12 625 теңге мөлшерінде мәжбүрлі төлем өндірілді. Шығыс Қазақстан облыстық сотының қылмыстық істер жөніндегі сот алқасының 2019 жылғы 6 ақпандағы Қаулысымен жаңа үкім шығарумен сот үкімі жойылды. Шығыс Қазақстан облыстық сотының қылмыстық істер жөніндегі сот алқасының 2019 жылғы 6 ақпандағы үкімімен қ. ҚК-нің 296-бабының 2-бөлігі бойынша қоғамдық жұмыстарға 80 сағатқа дейінгі мерзімге, ҚК-нің 300-бабының 1-бөлігі бойынша 1 жылға бас бостандығын шектеу мерзіміне сотталды, ҚК-нің 58-бабының 2-бөлігі негізінде неғұрлым қатаң жазаны неғұрлым қатаң сіңіру жолымен түпкілікті тағайындалды 1 бостандықты шектеу жылы. К. тарту туралы қаулы. ҚК-нің 44-бабының 1-бөлігі негізінде жазаны өтеудің барлық мерзімі ішінде жыл сайын 100 сағаттан мәжбүрлі еңбекке. Жәбірленушілерге өтемақы қорына 25 250 теңге сомасында мәжбүрлі төлем өндірілді. Апелляциялық сатының үкімімен К.есірткі затын өткізу мақсатынсыз шағын мөлшерде заңсыз сақтағаны, сондай-ақ құрамында есірткі заттары бар қарасора өсімдіктерін өсіруге тыйым салынған сорттарын шағын мөлшерде себкені және өсіргені үшін кінәлі деп танылды. Ұсыныста Жоғарғы Соттың Төрағасы апелляциялық сатыдағы сот актілерінің күшін жою және бірінші сатыдағы соттың үкімін өзгертусіз қалдыру туралы мәселе қояды. Қазақстан Республикасы Қылмыстық-процестік кодексінің (бұдан әрі – ҚІЖК) 485-бабы 2-бөлігінің 3) тармағына сәйкес қабылданған сот актісі соттардың құқық нормаларын түсіндіруде және қолдануда біркелкілікті бұзған жағдайлар заңды күшіне енген сот актілерін кассациялық тәртіппен қайта қарауға негіз болып табылады. Іс материалдарында анықталғандай, 2019 жылғы 22 тамызда тұрғылықты жері бойынша тергеу судьясының санкциясынсыз кідіріссіз тінту жүргізу кезінде К. Лермонтов көшесі, 51-үй мекенжайынан өсімдік тектес зат болған шыны ыдыстар, қағаз бума, газет және пластикалық бөтелкелердің фрагменттері табылды, сарапшының есірткі ретінде белгіленген кептірілген марихуана – марихуана қорытындысы бойынша, жалпы салмағы 4,78 грамм.
Қылмыстық іс жүргізу заңының нормаларын елеулі бұза отырып алынған деректер дәлелдемелер ретінде жол берілмейді деп танылуға тиіс
Сондай – ақ, осы тінту кезінде үйге іргелес аумақта – бақта-14 дана қарасора тұқымдас өсімдіктер және жазғы ас үйде 2 дана қарасора тұқымдас өсімдіктер табылды. К. - ның есірткі затын өткізу мақсатынсыз заңсыз сақтаудағы кінәсі туралы тұжырымдар сот зерттеген дәлелдемелердің жиынтығына негізделген: сотталған адамның мойындау айғақтары, салмағы 4,78 грамм кептірілген марихуананы тұрғылықты жері бойынша тінту және табу ХАТТАМАСЫ, куәгерлер ретінде қатысқан А.және С. куәгерлерінің айғақтары, сарапшының қорытындысы және істің басқа материалдары. Оның әрекеттері ҚК 296-бабының 2-бөлігі бойынша дұрыс сараланған. ҚК-нің 300-бабының 1-бөлігі бойынша К. - ны айыптауға келетін болсақ, апелляциялық сатыдағы сот тек К. - ның үйінде ғана емес, сонымен қатар іргелес аумақта да тінту жүргізуді заңды деп танып, осы бап бойынша оны ақтау бөлігінде бірінші сатыдағы соттың үкімін жойып, айыптау үкімін шығарды. Іс материалдарынан 2019 жылдың 23 тамызында тергеуші тергеу судьясына К. - ның үйі мен оған іргелес аумақты кідіріссіз тінту жүргізілгенін заңды деп тану туралы өтініш бергені көрінеді. Тергеу судьясы Р. 2019 жылғы 23 тамыздағы жағдай бойынша тергеу судьясының санкциясынсыз жүргізілген шұғыл тінту тұрғын үйді (үйді) тінту бөлігінде ғана заңды деп танылды. 2019 жылғы 8 қыркүйекте тергеуші Өскемен қаласының мамандандырылған тергеу сотының төрағасына тергеу судьясы Р.2019 жылғы 23 тамыздағы қаулысының қарар бөлігіндегі тізімдемені жою және қаулыны: "және оған іргелес аумақ"деген сөздермен толықтыру туралы өтінішпен қайта жүгінді. Тергеу судьясы П. 2019 жылғы 23 қыркүйекте тергеу судьясының 2019 жылғы 23 тамыздағы қаулысының қарар бөлігіндегі тізімдемені жою туралы қаулы шығарып, "үй" деген сөзден кейін "және оған іргелес аумақ"деген сөз тіркесін толықтырды. Апелляциялық сатыдағы сот тергеу судьясы П. – ның осы қаулысын жіберілген қатені (описканы) жоя отырып, қосымша түсініктеме деп тани отырып, тергеу судьясының санкциясынсыз үйге іргелес аумақты-бақшаны және жазғы асүйді тінту жүргізілгенін заңды деп таныды.
Сонымен қатар, ҚІЖК-нің 252-бабының 2-бөлігіне сәйкес, тінту жүргізу үшін көрсетілген заттар немесе құжаттар белгілі бір үй-жайда немесе өзге жерде немесе белгілі бір тұлғада болуы мүмкін деп пайымдауға жеткілікті деректердің болуы негіз болып табылады. Осылайша, тергеу судьясының санкциясынсыз жүргізілген тінту заңдылығы туралы мәселе әрбір объект - белгілі бір үй-жай немесе орын немесе белгілі бір адамның жанында болу үшін шешілуі керек. Қолданыстағы қылмыстық іс жүргізу заңында сотқа дейінгі іс жүргізу органының тергеу судьясына описканы жою туралы өтінішхатпен жүгінуі және тергеу судьясының описканы жою туралы қосымша қаулы сияқты сот актісін шығаруы көзделмеген. Тергеу судьясы П.осы қаулыны шығарған кезде ҚІЖК-нің 476-бабының 17-тармағына сілтеме жасады, ол сотқа дейінгі іс жүргізуде шығарылған сот актісін емес, үкімді орындау кезінде туындайтын мәселелерді реттейді. ҚІЖК-нің 112-бабына сәйкес іс жүргізу әрекетін жүргізу тәртібін Елеулі бұза отырып немесе алынған нақты деректердің дұрыстығына әсер еткен немесе әсер етуі мүмкін сотқа дейінгі тергеп-тексеру кезінде қылмыстық процестің өзге де қағидаларын бұза отырып алынған нақты деректер дәлелдемелер ретінде жол берілмейді деп таныла алмайды. Осылайша, тергеу судьясының қаулысымен Лермонтов көшесі, 51 мекен-жайындағы үйді тінту ғана заңды деп танылды. Іргелес аумақты – бақшаны және жазғы ас үй түріндегі жеке ғимаратты тінту тергеу судьясы тарапынан қаралмады және заңды деп танылмады. ҚІЖК-нің 254-бабының талаптарына қайшы жүргізілген тінту тергеу судьясының санкциясынсыз заңды күшіне енбейді.
Осыған байланысты апелляциялық сатыдағы соттың тергеу судьясының санкциясынсыз Лермонтов көшесі, 51 мекенжайындағы үйге іргелес аумақты тінту және ҚК-нің 300-бабының 1-бөлігінде көзделген қылмыстық құқық бұзушылық жасағаны үшін кінәлі деп тану туралы тұжырымдары негізсіз болып табылады. Сонымен қатар, апелляциялық сатыдағы сот актілерінде олардың шығарылған күні 2019 жылдың 6 ақпанында қате көрсетілген, бірақ олар 2020 жылдың 6 ақпанында шығарылған. Жоғарыда айтылғандардың негізінде Жоғарғы Соттың қылмыстық істер жөніндегі сот алқасы апелляциялық сатыдағы соттың қ.қатысты 2019 жылғы 6 ақпандағы қаулысы мен үкімінің күшін жойды. Қ.ҚК-нің 296-бабының 2-бөлігі бойынша қоғамдық жұмыстарға 25 сағат мерзімге сотталды. ҚК 43 - бабының 2-1-бөлігінің 2) тармағының негізінде бостандықты шектеудің бір күні жұмыс істемеген төрт сағаттық қоғамдық жұмыстарға есептелді. Осы бап бойынша К. - ның жазасы өтелді деп есептелінеді. Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты Төрағасының ұсынысы қанағаттандырылды.
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
