351-бапқа түсініктеме. Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексінің өндіріс және тұтыну қалдықтарын есепке алу, кәдеге жарату және залалсыздандыру қағидаларын бұзу
Өндіріс және тұтыну қалдықтарын есепке алу, кәдеге жарату және залалсыздандыру қағидаларын бұзу –
лауазымды адамдар мен шағын кәсіпкерлік субъектілеріне – он, орта кәсіпкерлік субъектілеріне – жиырма, ірі кәсіпкерлік субъектілеріне-екі жүз айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.
Өндіріс және тұтыну қалдықтарын есепке алудың, кәдеге жаратудың және залалсыздандырудың белгіленген тәртібі құқық бұзушылық объектісі болып табылады.
ҚР 2007 жылғы 9 қаңтардағы № 212 Экологиялық кодексінің 296-бабына сәйкес қалдықтардың меншік иесі олардың есебін жүргізуге (түрі, саны және шығу тегі), сондай-ақ қалдықтардың қоршаған ортаға және (немесе) адам денсаулығына қауіпті қасиеттері туралы ақпаратты жинауға және сақтауға міндетті.
Қалдықтармен жұмыс істеуді жүзеге асыратын адамдар және қауіпті қалдықтарды өндірушілер өз қызметі процесінде пайда болған, жиналған, тасымалданған, кәдеге жаратылған немесе орналастырылған қалдықтардың тұрақты есебін (түрін, санын, қасиеттерін) жүргізуге міндетті.
Өндіріс және тұтыну қалдықтарын есепке алу қағидаларын қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган айқындайды.
Қалдықтардың иелері қалдықтарды есепке алу құжаттамасын бес жыл бойы сақтауы керек.
Қалдықтардың меншік иелері қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті органға қалдықтармен жұмыс істеу саласындағы өз қызметі туралы жыл сайынғы есепті оларды Қалдықтардың мемлекеттік кадастрына енгізу үшін ұсынады.
Қалдықтар саласындағы алғашқы статистикалық деректер Қазақстан Республикасының Мемлекеттік статистика саласындағы заңнамасына сәйкес ұсынылады.
Экологиялық кодекстің 286-бабының 1-тармағына сәйкес өндіріс және тұтыну қалдықтары қауіптілік дәрежесі бойынша қауіпті және қауіпті емес болып бөлінеді.
Экологиялық кодекстің 287-бабына сәйкес қауіпті қалдықтарға мынадай заттардың біреуі немесе бірнешеуі бар қалдықтар жатады:
1) жарылғыш заттар;
2) тез тұтанатын сұйықтықтар;
3) тез тұтанатын қатты заттар;
4) өздігінен жанатын заттар мен қалдықтар;
5) тотықтырғыш заттар;
6) органикалық пероксидтер;
7) улы заттар;
8) созылмалы және созылмалы ауруларды тудыратын улы заттар;
9) инфекциялық заттар;
10) коррозиялық заттар;
11) экотоксикалық заттар;
12) сумен жанасу кезінде от қауіпті газдар бөлетін заттар немесе қалдықтар;
13) ауамен немесе сумен жанасқанда улы газдар шығаруы мүмкін заттар немесе қалдықтар;
14) жоғарыда аталған қасиеттердің біріне ие басқа да материалдар түзуге қабілетті заттар мен материалдар.
Тасымалдау, кәдеге жарату, сақтау және көму мақсаттары үшін қауіпті қалдықтарды трансшекаралық тасымалдауды және оларды жоюды бақылау туралы Базель конвенциясына сәйкес қалдықтардың қауіптілігінің 3 деңгейі белгіленеді:
1) Жасыл-G индексі;
2) кәріптас-А индексі;
3) Қызыл-R индексі.
Қалдықтарды кодтау білім беру саласын, қоймалау (көму) тәсілін, кәдеге жарату немесе регенерациялау тәсілін, ықтимал қауіпті құрамдас элементтерді, қауіптілік түрін, объектілерінде қалдықтар түзілетін экономика саласын ескереді.
Экологиялық кодекстің 287-бабының 5-тармағында көзделген жағдайларды қоспағанда, қалдықтардың қауіптілік деңгейін айқындау және оларды кодтау қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган бекітетін қалдықтар сыныптауышының негізінде жүргізіледі.
Экологиялық кодекстің 287-бабының 4-тармағында көрсетілген қалдықтар сыныптауышында тиісті қалдықтар болмаған, сондай-ақ өндіріс технологиясы өзгерген немесе өзге шикізат ресурстарына көшкен не қалдықтардың қауіпті қасиеттері өзгеруі мүмкін болған жағдайларда қалдықтардың қауіптілік деңгейі мен кодтауын табиғат пайдаланушы қауіптілік деңгейін айқындау және қалдықтарды кодтау әдістемесіне сәйкес айқындайды.
Қалдықтарды қауіптіліктің белгілі бір деңгейіне және осы бапқа сәйкес белгілі бір кодтауға жатқызуды табиғат пайдаланушы дербес немесе қоршаған ортаны қорғау саласындағы жұмыстарды орындауға және қызметтер көрсетуге лицензиясы бар жеке және (немесе) заңды тұлғаларды тарта отырып жүргізеді.
Табиғат пайдаланушы экологиялық кодекстің 287-бабының 5-тармағына сәйкес қалдықтардың қауіптілігі мен кодталу деңгейін айқындаған кезде табиғат пайдаланушының өтініші бойынша қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган қалдықтардың қауіптілік деңгейін айқындау және қалдықтарды кодтау әдістемесіне сәйкес қалдықтар сыныптауышына өзгерістер және (немесе) толықтырулар енгізеді.
ҚР Энергетика министрінің 2016 жылғы 11 шілдедегі № 312 бұйрығымен бекітілген өндіріс және тұтыну қалдықтарын есепке алу Қағидаларының 3-8 – тармақтарына сәйкес қалдықтармен жұмыс істеуді жүзеге асыратын адамдар және қауіпті қалдықтарды өндірушілер өндіріс және тұтыну қалдықтарын олардың түрлері, саны мен қасиеттері бойынша есепке алуды жүргізеді.
Өндіріс және тұтыну қалдықтарын есепке алу өндіріс және тұтыну қалдықтарын есепке алу журналында тиісті нысан бойынша жүзеге асырылады.
Өндіріс және тұтыну қалдықтарын есепке алу массадағы нақты өлшеулер негізінде жүргізіледі. Қалдықтар санының барлық мәндері қалдықтардың массасы бойынша тоннамен есепке алынады және үтірден кейін үш белгіге дейін (килограмға дейінгі дәлдікпен) дөңгелектенеді.
Құрамында сынап бар флуоресцентті лампалар өнімнің массасы бойынша көрсетіледі.
Журналдың әрбір толтырылатын жолында бағандарда қалдықтар санының мәндері немесе олар болмаған кезде – нөл көрсетіледі.
Қалдықтармен жұмыс істеуді жүзеге асыратын адамдар және қауіпті қалдықтарды өндірушілер қызмет процесінде пайда болған, жиналған, тасымалданған, кәдеге жаратылған немесе орналастырылған қалдықтарды есепке алудың толықтығын, үздіксіздігін және дәйектілігін қамтамасыз етеді.
Экологиялық кодекстің 288-бабына сәйкес шаруашылық қызметі барысында қалдықтар түзілетін жеке және заңды тұлғалар олармен қауіпсіз жұмыс істеу шараларын көздеуге, экологиялық және санитарлық-эпидемиологиялық талаптарды сақтауға және оларды кәдеге жарату, қайта өңдеу, залалсыздандыру және қауіпсіз жою жөніндегі іс-шараларды орындауға міндетті.
Өндіріс және тұтыну қалдықтарымен жұмыс істеген кезде жеке және заңды тұлғалар Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарын сақтауға міндетті.
Қалдықтарды орналастыру және жою қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті органмен және санитариялық-эпидемиологиялық қызметтің мемлекеттік органымен және өзге де арнайы уәкілетті мемлекеттік органдармен келісім бойынша жергілікті атқарушы органдардың шешімдерімен айқындалатын орындарда жүргізіледі.
Қалдықтарды сақтау орындары қалдықтарды қалпына келтіруге немесе қайта өңдеуге дейін үш жылдан аспайтын мерзімде немесе олар көмілгенге дейін бір жылдан аспайтын мерзімде қауіпсіз сақтауға арналған. Қалдықтарды уақытша сақтау қалдықтарды орналастыру болып табылмайды.
Қалдықтарды уақытша сақтау орындары Қалдықтарды кәдеге жарату, қайта өңдеу, сондай-ақ қайта өңдеуге немесе кәдеге жаратуға жатпайтын қалдықтарды жою жөніндегі операцияларды жүзеге асыратын үшінші тұлғаларға берілгенге дейін алты айдан аспайтын мерзімде қауіпсіз жинауға арналған.
Өндіріс және тұтыну қалдықтарын уақытша сақтау шарттары мен мерзімдері (бірақ алты айдан аспайтын) жобалық құжаттамада белгіленген бұзылған жағдайда, мұндай қалдықтар пайда болған кезден бастап орналастырылған болып танылады.
Еуразиялық экономикалық одаққа кірмейтін елдерден Қазақстан Республикасының аумағына әкелу және Қазақстан Республикасының аумағынан осы елдерге қалдықтарды пайдалану (кәдеге жарату, қайта өңдеу) мақсатында әкету Қазақстан Республикасының Үкіметі уәкілеттік берген орган беретін лицензияның негізінде жүзеге асырылады.
Жеке тұлғалардың жеке пайдалану үшін (коммерциялық емес мақсаттарда) қалдықтарды әкелуіне және әкетуіне тыйым салынады. Қалдықтарды көму және залалсыздандыру мақсатында әкелуге тыйым салынады. Осы Кодексте көзделген жағдайларда қалдықтардың меншік иесі қалдықтардың көлемін біртіндеп қысқарту мақсатында оларды басқару бағдарламасын әзірлеуге міндетті.
Қалдықтарды залалсыздандыру немесе орналастыру тәсілі мен орнын таңдау кезінде, сондай-ақ қалдықтарды өңдеуді, жоюды немесе орналастыруды жүзеге асыратын жеке және заңды тұлғаларды айқындау кезінде қалдықтардың меншік иелері қалдықтардың пайда болу көзінен ең аз орын ауыстыруын қамтамасыз етуге тиіс.
Егер кәдеге жарату экологиялық қаупі жоғары немесе экономикалық тұрғыдан мүмкін емес қалдықтардың пайда болуына әкеліп соқтырса, бір реттік өнімді әкелуге шектеу қойылуы немесе толығымен тыйым салынуы мүмкін.
Пайдалану нәтижесінде Қазақстан Республикасында оларды залалсыздандыру немесе кәдеге жарату технологиясы жоқ қауіпті қалдықтар түзілетін өнімді импорттауға тыйым салынады.
Пайдалану нәтижесінде құрамында тұрақты органикалық ластағыштар бар, Қазақстан Республикасының тұрақты органикалық ластағыштар туралы халықаралық шарттарында көзделген қалдықтар түзілетін өнімді өндіруге және импорттауға тыйым салынады.
Құқық бұзушылықтың объективті жағы өндіріс және тұтыну қалдықтарын есепке алу, кәдеге жарату және залалсыздандыру қағидаларын бұзудан көрінетін әрекеттерде (әрекетсіздікте) көрінеді.
Құқық бұзушылықтың субъективті жағы оны тікелей ниет түрінде де, абайсызда да білдіруге болатындығымен сипатталады.
Арнайы құқық бұзушылық субъектісі - лауазымды тұлға, шағын кәсіпкерлік субъектісі. орта кәсіпкерлік субъектісі, ірі кәсіпкерлік субъектісі.
ӘҚБтК 697-бабының 1-бөлігіне сәйкес қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган ӘҚБтК 351-бабында көзделген әкімшілік құқық бұзушылық туралы істерді қарайды.
ӘҚБтК 698-бабының 1-бөлігіне сәйкес өнеркәсіптік қауіпсіздік саласындағы уәкілетті орган ӘҚБтК 351-бабында көзделген әкімшілік құқық бұзушылық туралы істерді қарайды.
Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне ғылыми-практикалық түсініктеме (мақала) авторлық ұжымнан:
Бачурин Сергей Николаевич, з.ғ. к., доцент - 48-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған);
Ғабдуалиев Мереке Трекович, з.ғ. к. – 11, 21, 22, 23-тараулар;
Жүсіпбекова Айнұр Маратқызы, з.ғ. м. – 13-тарау (а. в. Карпекинмен бірлесіп жазған); 33, 39-тараулар (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған);
Карпекин Александр Владимирович, з.ғ. к., доцент - 13 тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);
Корнейчук Сергей Васильевич-2 тарау; 6 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 8 тарау; 25 тарау (е. м. Хакимовпен бірлесіп жазған); 457-470, 488, 488-1, 491-506 баптар; 28, 30, 52 тараулар;
Корякин Илья Петрович, з.ғ. д., профессор-49 тарау;
Кысықова Гүлнара Бауыржанқызы, з.ғ. к. - 20 тарау;
Омарова Ботагөз Акимгереевна, з.ғ. к. – 17 тарау; 18 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 26, 31 тараулар; 32 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған);
Парманқұлова Баян Асханбайқызы - 18-тарау (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 19, 32-тараулар (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 43-тарау (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған);
Подопригора Роман Анатольевич, з.ғ. д., профессор-24 тарау, 489, 489-1, 490 баптар;
Порохов Евгений Викторович, з.ғ. д. - 14, 15, 16, 29-тараулар, 471-475-баптар;
Сейтжанов Олжас Теміржанұлы, з.ғ. к., доцент, – 4-тарау; 5-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 6-тарау (С. В. Корнейчукпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 9-тарау; 10-тарау (В. В. Филин Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 33-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған); 36-тарау (б. е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 39-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);
Смышляев Александр Сергеевич, PhD докторы. – 38, 40, 42, 43-1-тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған); 44-тарау;
Тукиев Аслан Сұлтанұлы – з.ғ. к., доцент-1, 3, 35 тараулар; 38, 40, 42 тараулар (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 43 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 43-1 тарау (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 44-1 тарау (бірге жазған Шипп Д. А.); 45-тарау; 46 (бірге жазған Шипп Д. А.); 47-тарау;
Филин Владимир Владимирович, з.ғ. к., доцент - 10 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған);
Хакимов Ержан Маратұлы, м. з. н. - 5-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 6-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған, С. В. Корнейчук); 7-тарау; 25-тарау (С. В. Корнейчукпен бірлесіп жазған); 34, 41-тараулар; 48-тарау (бірлесіп жазған С. Н. Бачуринмен); 53-тарау;
Шаймерденов Болат Ерденұлы, з.ғ. м., – 10-тарау (О. Т. Сейтжановпен, В. В. Филинмен бірлесіп жазған); 12-тарау; 476-487, 507-509-баптар; 36-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 37, 50, 51-тараулар.
Шипп Денис Алексеевич-44-1, 46 тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған).
Актінің өзгертілген күні: 01.01.2020 актінің қабылданған күні: 01.01.2020 қабылданған орны: 1000500000000 актіні қабылдаған Орган: 103001000000 қолданылу аймағы: 10000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000: 029000000000 / 028000000000 / 029002000000 / 028004000000 / 029001000000 / 026000000000 / 001000000000 / 001008000000 / 030000000000 акт нысаны: COMM / code заңды күші: 1900 акт тілі: rus
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
