245-бапқа түсініктеме. Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің ҚР ҚК тау кен немесе құрылыс жұмыстарын жүргізу кезінде қауіпсіздік қағидаларын бұзу

     1. Егер бұл абайсызда адам денсаулығына ауыр немесе орташа ауырлықтағы зиян келтіруге әкеп соқтырса, тау-кен немесе құрылыс жұмыстарын жүргізу қауіпсіздігінің ережелерін бұзу, —      

бес жүзден бір мың айлық есептік көрсеткішке дейінгі мөлшерде айыппұл салуға немесе бес айдан он айға дейінгі кезеңде сотталған адамның жалақысы немесе өзге де табысы мөлшерінде не 2 жылға дейінгі мерзімге түзеу жұмыстарымен не үш жылға дейінгі мерзімге бас бостандығын шектеуге не белгілі бір лауазымдарды атқару құқығынан айыра отырып, сол мерзімге бас бостандығынан айыруға жазаланады немесе үш жылға дейін немесе онсыз белгілі бір қызметпен айналысыңыз.      

2. Абайсызда адамның өліміне немесе басқа да ауыр зардаптарға әкеп соқтырған дәл осындай әрекет –      

үш жылға дейін немесе онсыз белгілі бір лауазымдарды атқару немесе белгілі бір қызметпен айналысу құқығынан айыра отырып, алты жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыруға жазаланады.

     Қылмыстың қоғамдық қауіптілігі мынада: тау-кен және құрылыс жұмыстарын жүргізу кезінде қауіпсіздік ережелерін бұзу көптеген адам шығынына, үлкен материалдық шығынға әкелуі мүмкін, өйткені тау-кен, құрылыс жұмыстары қауіпті өндірістерге жатады.      

Тау-кен немесе құрылыс жұмыстарын жүргізу саласындағы қоғамдық қауіпсіздік қылмыс объектісі болып табылады. Қосымша объект – адамдардың өмірі мен денсаулығы, меншік.      

Қылмыстың объективті жағы, егер бұл абайсызда адам денсаулығына ауыр немесе орташа ауырлықтағы зиян келтіруге әкеп соқтырса, тау-кен немесе құрылыс жұмыстарын жүргізу кезінде қауіпсіздік ережелерін бұзумен байланысты іс-әрекетті не әрекетсіздікті жасауда көрінеді.     

Қылмыс абайсызда адам денсаулығына ауыр немесе орташа ауырлықтағы зиян келтірілген сәттен бастап аяқталған болып саналады.      

Қылмыстың міндетті белгісі-тиісті ережелерді бұзу мен көрсетілген салдардың басталуы арасындағы себептік байланыс.      

ҚР ҚК 245-б. диспозициясы бланкетная. Қылмыстық әрекеттің нақты белгілерін анықтау үшін тау-кен немесе құрылыс жұмыстарын жүргізу кезінде арнайы қауіпсіздік ережелеріне жүгіну қажет.      

Жұмыстарды жүргізу қауіпсіздігі қағидалары деп әртүрлі объектілерді зиянсыз орналастыру, жобалау, тұрғызу, монтаждау, жөндеу және пайдалану мәселелерін реттейтін нормативтік актілер түсініледі.      

Тау-кен жұмыстары деп шахталар мен ашық карьерлерді салу, реконструкциялау және пайдалану, тау жыныстарын қазу, оларды тасымалдау, бұрғылау жұмыстарының барлық түрлері, мұнай және газ өндіру бойынша бұрғылау қондырғыларын пайдалану қауіпсіздігі жөніндегі жұмыстардың барлық кешенін түсіну керек.      

Құрылыс жұмыстары деп өнеркәсіптік, ауылшаруашылық, тұрғын үй және әкімшілік ғимараттар мен құрылыстарды салу және қайта құру жөніндегі жұмыстардың барлық кешенін түсіну керек. Құрылыс жұмыстарына жер, тас, бетон, монтаждау және бөлшектеу жұмыстары, оқшаулау, электр монтаждау, әрлеу, санитарлық-техникалық, тиеу-түсіру және басқа да құрылыс алаңдарында, сондай-ақ құрылыс алаңдарынан тыс жерлерде, байланыс желілерін, электр желілерін, коммуникацияларды жөндеуге және төсеуге байланысты жұмыстар кіреді.      

Тау-кен жұмыстарын жүргізу қауіпсіздігінің бұзылуы кенжарлардың желдетілуін қамтамасыз етпеуде, лаваларда дұрыс бекітілмеуінде, құлау орындарының қоршауларының болмауында және т. б. көрініс табуы мүмкін.      

Құрылыс жұмыстарының қауіпсіздік ережелерін бұзу құрылыс технологиясын бұзу, құрылыс материалдарын дайындау (мысалы, бетон, қалау үшін құрылыс ерітіндісін жасау), тиісті жобаларсыз құрылыс жұмыстарын орындау, құрылыс объектілерінде қауіпсіздік техникасын сақтамау (құрылыс алаңдарын нашар қоршау), жұмыс орындарын қорғаныс құралдарымен қамтамасыз етпеу және т. б. болуы мүмкін.      

Тау-кен немесе құрылыс жұмыстарын жүргізу кезінде қауіпсіздік ережелерін бұзу еңбекті қорғаудың жалпы ережелерін бұзумен (ҚР ҚК 152-бабы), жарылыс қаупі бар объектілердегі қауіпсіздікті бұзумен (ҚР ҚК 246-бабы), өрт қауіпсіздігі ережелерін бұзумен (ҚР ҚК 256-бабы) ұштасуы мүмкін.      

Егер адам бір уақытта әртүрлі ережелерді бұзса, бұл қылмыстардың нақты жиынтығы мүмкін.      

Қылмыстың субъектісі 16 жасқа толған адам болуы мүмкін. Бұл лауазымды тұлғалар (бас инженер, бас механик, прораб), сондай-ақ өз еңбек қызметінің түрі бойынша аталған ережелерді сақтауға міндетті басқа тұлғалар (экскаватор машинисі, жұмысшы және т.б.) болуы мүмкін.      

Субъективті жағы абайсыз кінәмен сипатталады, бұл денсаулыққа абайсызда ауыр немесе орташа зиян келтіру туралы заңда тікелей көрсетілген.      

Біліктілік белгілері ретінде ҚР ҚК 245-бабының 1-бөлігінде көзделген, абайсызда адамның өліміне немесе өзге де ауыр зардаптарға әкеп соққан іс-әрекет болып табылады.      

Өзге де ауыр зардаптар деп екі немесе одан да көп адамның денсаулығына ауыр немесе орташа ауырлықтағы зиян келтіруді, ұйымдарға, кәсіпорындарға немесе Азаматтарға ірі материалдық залал келтіруді түсіну керек.

Қазақстан Республикасының Еңбек сіңірген қайраткері, заң ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Ұлттық Жаратылыстану ғылымдары академиясының академигі И. Ш. БОРЧАШВИЛИДІҢ Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексіне 2007 жылғы түсініктемесі                  

Актінің өзгертілген күні: 02.08.2007 актінің қабылданған күні: 02.08.2007 қабылданған орны: жоқ актіні қабылдаған Орган: 180000000000 әрекет аймағы: 100000000000 норма шығарушы орган берген НҚА тіркеу нөмірі: 167 акт мәртебесі: new құқықтық қатынастар саласы: 028000000000 акт нысаны: COMM Заң күші: 1900 акт тілі: rus

 Конституция Заң Кодекс Норматив Жарлық Бұйрық Шешім Қаулы Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы