378-бапқа түсініктеме. Өсімдіктер өсетін жерлерді және жануарлардың мекендейтін ортасын қорғау қағидаларын, Зоологиялық коллекцияларды құру, сақтау, есепке алу және пайдалану қағидаларын бұзу, сол сияқты Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексінің жануарлар түрлерін заңсыз қоныстандыру, енгізу, реинтродукциялау және будандастыру  

     1. Өсімдіктердің өсу орындары мен жануарлардың тіршілік ету ортасын қорғау қағидаларын, көбею жағдайларын, көші-қон жолдары мен жануарлардың шоғырлану орындарын, зоологиялық және ботаникалық коллекцияларды құру, сақтау, есепке алу және пайдалану қағидаларын бұзу, сол сияқты жануарлар түрлерін заңсыз қоныстандыру, енгізу, реинтродукциялау және будандастыру –

     Жеке тұлғаларға – сегіз, лауазымды адамдарға, шағын кәсіпкерлік субъектілеріне – он төрт, орта кәсіпкерлік субъектілеріне – жиырма, ірі кәсіпкерлік субъектілеріне-алпыс айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде ескерту жасауға немесе айыппұл салуға әкеп соғады.

     2. Ерекше қорғалатын табиғи аумақтарда жасалған сол әрекеттер, –

     Жеке тұлғаларға – он бес, лауазымды адамдарға, шағын кәсіпкерлік субъектілеріне – отыз, орта кәсіпкерлік субъектілеріне – елу, ірі кәсіпкерлік субъектілеріне-жүз айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде ескерту жасауға немесе айыппұл салуға әкеп соғады.

     1 бөлім. Түсініктеме берілген құқық бұзушылық құрамының объектісі:

     - өсімдіктердің өсу орындары мен жануарлардың тіршілік ету ортасын, көбею жағдайларын, көші-қон жолдары мен жануарлардың шоғырлану орындарын, зоологиялық және ботаникалық коллекцияларды құру, сақтау, есепке алу және пайдалану қағидаларын қорғаудың белгіленген тәртібі;

     -жануарлар түрлерін қоныстандыру, енгізу, реинтродукциялау және будандастыру кезінде туындайтын қоғамдық-құқықтық қатынастар.  

     "Жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту және пайдалану туралы" 2004 жылғы 9 шілдедегі № 593 ҚР Заңының 1-бабының 41) және 52) тармақшаларында ұғымдық аппарат бекітіледі:

     - "жануарлар дүниесін қорғау" - бұл "жануарлар дүниесін, оның тіршілік ету ортасын және биологиялық әртүрлілігін сақтауға, жануарлар дүниесі объектілерін орнықты пайдалану мен молықтыруға бағытталған қызмет, сондай-ақ жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту және пайдалану саласындағы құқық бұзушылықтардың алдын алу және оларға қарсы күрес жөніндегі іс-шаралар кешені";

     - "жануарлар әлемінің тіршілік ету ортасын қорғау "- бұл"жануарлар дүниесі объектілерінің табиғи еркіндік жағдайында тұрақты өмір сүру және көбею жағдайларын сақтауға немесе қалпына келтіруге бағытталған іс-шаралар".  

     "Жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту және пайдалану туралы" ҚР Заңының 3-бабына сәйкес жануарлар дүниесі нысаналы мақсаты бойынша мынадай санаттарға бөлінеді:

     1) Жануарлардың сирек кездесетін және Құрып кету қаупі төнген түрлері;

     2) аң аулау объектілері болып табылатын жануарлар түрлері;

     3) балық аулау объектілері болып табылатын жануарлар түрлері;

     4) өзге шаруашылық мақсаттарда пайдаланылатын жануарлар түрлері (аңшылық пен балық аулаудан басқа);

     5) шаруашылық мақсаттарда пайдаланылмайтын, бірақ экологиялық, мәдени және өзге де құндылығы бар жануарлар түрлері;

     6)халық денсаулығын қорғау, ауыл шаруашылығы және басқа да үй жануарларының ауруларынан қорғау, қоршаған ортаға залалды болғызбау, ауыл шаруашылығы қызметіне елеулі залал келтіру қаупінің алдын алу мақсатында саны реттелуге жататын жануарлар түрлері.

     Жануарлар түрлерін санаттарға жатқызу және оларды бір санаттан екінші санатқа ауыстыру жануарлар дүниесінің түрлік әртүрлілігін сақтау, оларды қорғау, өсімін молайту және орнықты пайдалану мақсатында биологиялық негіздеме негізінде ведомствоаралық зоологиялық комиссияның ұсынымы бойынша жүргізіледі.

     "Жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту және пайдалану туралы" ҚР Заңының 12-бабына сәйкес жануарлар дүниесінің жай-күйіне, мекендеу ортасына, көбею жағдайларына және жануарлардың көші-қон жолдарына әсер ететін немесе әсер етуі мүмкін қызмет жануарлар дүниесінің, оның мекендеу ортасының сақталуы мен өсімін қамтамасыз ететін экологиялық талаптарды, оның ішінде экологиялық талаптарды сақтай отырып жүзеге асырылуға тиіс келтірілген және келтірілген зиянды, оның ішінде сөзсіз зиянды өтеу.

     Жануарлар дүниесінің жай-күйіне және тіршілік ету ортасына әсер ететін немесе әсер етуі мүмкін қызметті жүзеге асыру кезінде мынадай негізгі талаптардың сақталуы қамтамасыз етілуге тиіс:

     1) табиғи еркіндік жағдайында жануарлар дүниесі қауымдастықтарының биологиялық әртүрлілігі мен тұтастығын сақтау;

     2) жануарлар дүниесі объектілерінің мекендеу ортасын, көбею жағдайларын, көші-қон жолдары мен шоғырлану орындарын сақтау;

     3) жануарлар дүниесі объектілерін ғылыми негізделген, ұтымды пайдалану және өсімін молайту;

     4) табиғатта биологиялық тепе-теңдікті сақтау мақсатында жануарлар дүниесі объектілерінің санын реттеу;

     5) жануарлар түрлерін, оның ішінде бағалы, сирек кездесетін және Құрып кету қаупі төнген түрлерін қолдан өсіруді қоса алғанда, жануарлар дүниесін өсімін молайтуға, оларды кейіннен мекендеу ортасына шығаруға жол берілмейді.

     ҚР 2007 жылғы 9 қаңтардағы № 212 Экологиялық кодексінің 240-бабында мемлекеттік экологиялық сараптаманың оң қорытындысы бар биологиялық негіздеме негізінде жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту және пайдалану саласындағы уәкілетті мемлекеттік органның рұқсаты бойынша Қазақстан Республикасының аумағында жануарлар түрлерін интродукциялауға, реинтродукциялауға және будандастыруға ғылыми-зерттеу және шаруашылық мақсаттарда жол берілетіні бекітілген.

     Гибридті жануарларды табиғи ортаға енгізуге тыйым салынады. Жеке және заңды тұлғаларға жануарлар түрлерін өз бетінше енгізуге, реинтродукциялауға және будандастыруға тыйым салынады.

     Жабайы жануарларды, сондай-ақ жабайы жануарлармен будандастыруы немесе оларға зиян келтіруі мүмкін үй жануарларын тұтқында және (немесе) жартылай ерікті жағдайда ұстайтын немесе өсіретін жеке және заңды тұлғалар бұл жануарлардың табиғи ортаға шығуын болдырмау жөніндегі іс-шараларды жүргізуге міндетті.

     Құқық бұзушылықтың объективті жағы өсімдіктердің өсетін жерлерін және жануарлардың тіршілік ету ортасын қорғау қағидаларын, көбею жағдайларын, көші-қон жолдары мен жануарлардың шоғырлану орындарын, зоологиялық және ботаникалық коллекцияларды құру, сақтау, есепке алу және пайдалану қағидаларын, сол сияқты жануарлар түрлерін заңсыз қоныстандыру, енгізу, реинтродукциялау және будандастыру қағидаларын бұзу жөніндегі әрекеттерде (әрекетсіздікте) көрініс табады.  

     Құқық бұзушылықтың түсініктеме берілген құрамының субъективті жағы бұл әрекеттің өрескел ниет түрінде де, абайсызда да жасалуы мүмкін екендігімен сипатталады.  

     Жалпы құқық бұзушылық субъектісі - жеке тұлғалар, лауазымды тұлғалар, шағын кәсіпкерлік субъектілері, орта кәсіпкерлік субъектілері, ірі кәсіпкерлік субъектілері.

     ӘҚБтК-нің 378-бабының 2-бөлігі оның құрамы бір біліктілік белгісі болған кезде түсініктеме берілген баптың бірінші бөлігімен (объект, объективті тарап, субъективті тарап, субъект) сәйкес келуі мүмкін екендігімен сипатталады. Бұл әрекеттер ерекше қорғалатын табиғи аумақтарда жасалуы керек.  

     "Ерекше қорғалатын табиғи аумақтар туралы" 2006 жылғы 7 шілдедегі № 175 ҚР Заңының 1-бабының 3) тармақшасында "ерекше қорғалатын табиғи аумақ" – бұл "ерекше қорғалатын табиғи аумақ режимі белгіленген табиғи кешендермен және мемлекеттік табиғи-қорық қорының объектілерімен олардың үстіндегі жер, су объектілері мен әуе кеңістігінің учаскелері" деп көрсетілген күзет".  

     "Ерекше қорғалатын табиғи аумақтар туралы" ҚР Заңының 14-бабында ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың санаттары мен түрлері регламенттелген. Мәселен, ерекше қорғалатын табиғи аумақтар мемлекеттік табиғи-қорық қоры объектілерінің маңыздылығына қарай республикалық немесе жергілікті маңызы бар санатқа жатады.

     Қорғау режимін құру мақсаттары мен түріне қарай республикалық маңызы бар ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың мынадай түрлері бөлінеді:

     1) мемлекеттік табиғи қорықтар;

     2) мемлекеттік ұлттық табиғи парктер;

     3) мемлекеттік табиғи резерваттар;

     4) мемлекеттік зоологиялық парктер;

     5) мемлекеттік ботаникалық бақтар;

     6) мемлекеттік дендрологиялық парктер;

     7) мемлекеттік табиғат ескерткіштері;

     8) мемлекеттік табиғи қаумалдар;

     9) мемлекеттік қорық аймақтары.

     Құру мақсатына және қорғау режимінің түріне байланысты жергілікті маңызы бар ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың мынадай түрлері бөлінеді:

     1) мемлекеттік өңірлік табиғи парктер;

     2) мемлекеттік зоологиялық парктер;

     3) мемлекеттік ботаникалық бақтар;

     4) мемлекеттік дендрологиялық парктер;

     5) мемлекеттік табиғат ескерткіштері;

     6) мемлекеттік табиғи қаумалдар.

     Қазақстан Республикасының заңнамалық актілерінде ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың өзге де түрлері көзделуі мүмкін. Ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды Республикалық маңызы бар санатқа жатқызуды уәкілетті органның ұсынуы бойынша Қазақстан Республикасының Үкіметі, уәкілетті органның келісімі бойынша облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың жергілікті атқарушы органдары жергілікті маңызы бар санатқа жатқызады.

     Заңды тұлға мәртебесі бар ерекше қорғалатын табиғи аумақты оның мәртебесінің төмендеуіне әкеп соғатын бір түрден екінші түрге ауыстыру табиғи және (немесе) техногендік сипаттағы төтенше жағдай нәтижесінде оның ерекше құндылығы мен бірегейлігі ішінара немесе толық жоғалған кезде жүргізіледі.

     Заңды тұлға мәртебесі бар ерекше қорғалатын табиғи аумақты оның мәртебесінің төмендеуіне немесе жоғарылауына әкеп соғатын бір түрден екінші түрге ауыстыру туралы шешім мемлекеттік экологиялық сараптаманың жаратылыстану-ғылыми негіздемеге оң қорытындысы негізінде қабылданады:

1) Республикалық маңызы бар ерекше қорғалатын табиғи аумақ бойынша-уәкілетті органның ұсынысы бойынша Қазақстан Республикасының Үкіметі;

     2) жергілікті маңызы бар ерекше қорғалатын табиғи аумақ бойынша - уәкілетті органмен келісім бойынша облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың жергілікті атқарушы органы.

     Республикалық маңызы бар қалалардың шекараларында орналасқан мемлекеттік табиғат ескерткіштерін қоспағанда, ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды "Республикалық маңызы бар" санаттан "жергілікті маңызы бар" санатына ауыстыруға жол берілмейді.

     ӘҚБтК-нің 709-бабына сәйкес әкімшілік құқық бұзушылық туралы істерді қарайды және ӘҚБтК-нің 378-бабы бойынша орман, балық және аңшылық шаруашылығы саласындағы уәкілетті орган әкімшілік жаза қолданады.  

     Пп сәйкес. 2) ӘҚБтК – нің 685-735-баптарында көрсетілген органдардың қарауына жатқызылған әкімшілік құқық бұзушылық туралы істер бойынша ӘҚБтК-нің 804-бабының 3-бөлігі, құқық бұзушылық туралы хаттамаларды осы органдардың осыған уәкілеттік берілген лауазымды адамдары жасауға құқылы. Бұдан басқа, Әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттамаларды орман, балық және аңшылық шаруашылығы саласындағы уәкілетті органдардың мамандандырылған ұйымдарының лауазымды адамдары жасауға құқылы (ӘҚБтК 378-бабы).

Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне ғылыми-практикалық түсініктеме (мақала) авторлық ұжымнан:

     Бачурин Сергей Николаевич, з.ғ. к., доцент - 48-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған);

     Ғабдуалиев Мереке Трекович, з.ғ. к. – 11, 21, 22, 23-тараулар;

     Жүсіпбекова Айнұр Маратқызы, з.ғ. м. – 13-тарау (а. в. Карпекинмен бірлесіп жазған); 33, 39-тараулар (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған);  

     Карпекин Александр Владимирович, з.ғ. к., доцент - 13 тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);

     Корнейчук Сергей Васильевич-2 тарау; 6 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 8 тарау; 25 тарау (е. м. Хакимовпен бірлесіп жазған); 457-470, 488, 488-1, 491-506 баптар; 28, 30, 52 тараулар;

     Корякин Илья Петрович, з.ғ. д., профессор-49 тарау;

     Кысықова Гүлнара Бауыржанқызы, з.ғ. к. - 20 тарау;

     Омарова Ботагөз Акимгереевна, з.ғ. к. – 17 тарау; 18 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 26, 31 тараулар; 32 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған);

     Парманқұлова Баян Асханбайқызы - 18-тарау (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 19, 32-тараулар (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 43-тарау (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған);  

     Подопригора Роман Анатольевич, з.ғ. д., профессор-24 тарау, 489, 489-1, 490 баптар;

     Порохов Евгений Викторович, з.ғ. д. - 14, 15, 16, 29-тараулар, 471-475-баптар;

     Сейтжанов Олжас Теміржанұлы, з.ғ. к., доцент, – 4-тарау; 5-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 6-тарау (С. В. Корнейчукпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 9-тарау; 10-тарау (В. В. Филин Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 33-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған); 36-тарау (б. е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 39-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);

     Смышляев Александр Сергеевич, PhD докторы. – 38, 40, 42, 43-1-тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған); 44-тарау;

     Тукиев Аслан Сұлтанұлы – з.ғ. к., доцент-1, 3, 35 тараулар; 38, 40, 42 тараулар (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 43 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 43-1 тарау (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 44-1 тарау (бірге жазған Шипп Д. А.); 45-тарау; 46 (бірге жазған Шипп Д. А.); 47-тарау;  

     Филин Владимир Владимирович, з.ғ. к., доцент - 10 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған);  

     Хакимов Ержан Маратұлы, м. з. н. - 5-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 6-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған, С. В. Корнейчук); 7-тарау; 25-тарау (С. В. Корнейчукпен бірлесіп жазған); 34, 41-тараулар; 48-тарау (бірлесіп жазған С. Н. Бачуринмен); 53-тарау;

     Шаймерденов Болат Ерденұлы, з.ғ. м., – 10-тарау (О. Т. Сейтжановпен, В. В. Филинмен бірлесіп жазған); 12-тарау; 476-487, 507-509-баптар; 36-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 37, 50, 51-тараулар.  

     Шипп Денис Алексеевич-44-1, 46 тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған).

Актінің өзгертілген күні: 01.01.2020 актінің қабылданған күні: 01.01.2020 қабылданған орны: 1000500000000 актіні қабылдаған Орган: 103001000000 қолданылу аймағы: 10000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000: 029000000000 / 028000000000 / 029002000000 / 028004000000 / 029001000000 / 026000000000 / 001000000000 / 001008000000 / 030000000000 акт нысаны: COMM / code заңды күші: 1900 акт тілі: rus  

Назар аударыңыз!  

«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.  

Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.    

Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы  Заң компаниясы